عوامل اصلی و پیشران‌های مؤثر و شکل‌دهندۀ هندسۀ نظم نوین در منطقۀ جنوب غرب آسیا تا افق 1407

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آینده‌پژوهی دفاعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد اجا، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد آینده پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد آینده پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.

4 استادیار گروه مدیریت راهبردی، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

doi
10.22034/FASIW.2023.377946.1232
چکیده

منطقۀ جنوب غرب آسیا با تحولات و پویایی‌های جدیدی در دهه‌های اواخر قرن بیست‌ویکم روبه‌رو بوده است که شناسایی تحولات ایجادشده در این منطقه، نوید شکل‌گیری نظم نوینی را می‌دهد. این نظم نوین بازیگرانی دارد که در شکل‌گیری آن نقش دارند. این پژوهش با رویکرد آینده‌پژوهانه به‌دنبال شناسایی مهم‌ترین عوامل اصلی و نیروهای پیشران شکل‌دهندۀ هندسه نظم نوین در منطقۀ جنوب غرب آسیا تا افق 1407 است. نوع پژوهش کاربردی با رویکرد آمیختۀ اکتشافی است. جامعۀ آماری آن به‌صورت هدفمند شامل 17 نفر از صاحب‌نظران در حوزۀ امنیت ملی و روابط بین‌الملل است. با مطالعات کتابخانه‌ای و انجام مصاحبه به‌صورت جلسات ذهن‌انگیزی و توفان ‌فکری، 47 عامل اصلی احصا شدند که در دو بُعد عوامل اصلی پیشینِ شکل‌دهنده به نظم در منطقۀ جنوب غرب آسیا و عوامل کنونی شکل‌دهنده به نظم نوین در منطقۀ جنوب غرب آسیا دسته‌بندی شدند. در ضمن 19 نیروی پیشران‌ شکل‌دهندۀ هندسه نظم نوین منطقه‌ای در منطقۀ جنوب غرب آسیا تا افق 1407 شناسایی شدند. صحت‌سنجی عوامل اصلی از طریق آزمون‌های اختصاصی نرم‌افزار SPSS (t تک‌نمونه‌ای و ضریب توافقی ‌کندال) انجام و اثرگذارترین پیشران‌ها با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک و ماتریس تحلیل ‌اثر متقابل از میان 19نیروی پیشران شناسایی که شامل طرح معاملۀ بزرگ قرن آمریکا، جنگ روسیه و اوکراین، برقراری راه ابریشم جدید، مناقشۀ قره‌باغ، تلاش برای حذف ایران از راه‌گذر زنگزور و گسترش ایدئولوژی مقاومت هستند.