زمینه‌ها و بسترهای اجتماعی و فرهنگی نظم و امنیت در افغانستان

نویسندگان

1 استادیار، گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم بشری، دانشگاه بغلان، بغلان، افغانستان

2 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تعلیم و تربیه کابل، کابل افغانستان

3 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه تعلیم و تربیت کابل، کابل، افغانستان

4 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تعلیم و تربیه کابل، کابل، افغانستان.

doi
10.2203/FASIW.2023.344251.1159
چکیده

 افغانستان، کشوری با قومیت‌های متعدد و چندفرهنگی است. این کشور بیش‌از چهار دهه، گرفتار جنگ و ناامنی بوده است. یکی از دلائل اساسی استمرار جنگ و ناامنی در این کشور بی‌توجهی به زمینه‌ها و ابعاد اجتماعی و فرهنگی ناامنی ‌است. بنابراین هدف اصلی در این مقاله، فهم زمینه‌ها و بسترهای اجتماعی و فرهنگی نظم و امنیت در افغانستان است. روش این پژوهش کیفی است و با رویکرد نظریۀ داده بنیاد انجام شده است. جامعۀ آماری این پژوهش، کارشناسان امور اجتماعی و فرهنگی افغانستان هستند و نمونه‌ها با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و تا اشباع نظری با 18 نفر مصاحبۀ کیفی ادامه یافته است. داده‌ها با کدگذاری باز، محوری و گزینشی تجزیه و تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش در قالب شش مقولۀ اصلی این‌گونه استنتاج شده‌اند: نبود تفاهم نمادی و ‌بی‌نظمی فرهنگی، تعاملات ضعیف و پرتنش گروه‌های قومی، نابرابری‌ها و تبعیض در توزیع منابع ملی، سرمایۀ فرهنگی ستیزه‌جویانه، سرمایۀ اجتماعی متمرکز بر قوم و قبیله و شکل‌نگرفتن عرصۀ عمومی. پدیدۀ مرکزی این پژوهش، حک‌شدگی نظم و امنیت در بسترهای اجتماعی و فرهنگی جامعۀ افغانستان شناخته شده است. بنابراین نتیجه‌ گرفته می‌شود که راه‌حل اساسی تأمین نظم و امنیت در این کشور، برچیدن بسترهای فرهنگی و اجتماعی جنگ و ناامنی است.