بهینه‌سازی مدل زمان‌بندی پروژه با محدودیت منابع تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر با رویکرد برنامه‌ریزی امکانی و برنامه‌ریزی آرمانی فازی

نویسندگان

1 گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22105/dmor.2025.495105.1896
چکیده

هدف: اجرای پروژه­‌های عمرانی، تاثیرات منفی بر محیط‌زیست بر جا می‌­گذارد. به‌طوری‌که صنعت ساخت‌­وساز به ایجاد مشکلات زیست‌محیطی اعم از مصرف بیش‌ازحد منابع جهانی و تولید آلاینده‌­های محیطی متهم شده است. از این‌رو، کاهش اثرات زیست­‌محیطی ناشی از اجرای پروژه، دارای اهمیت بسیار است. از این‌­رو، هدف پژوهش ارایه مساله گسسته موازنه زمان، هزینه، کیفیت و اثرات زیست‌­محیطی با توجه به محدودیت منابع است.روش‌شناسی پژوهش: در این پژوهش یک مدل برنامه­‌ریزی چندهدفه برای مساله زمان‌بندی و موازنه اهداف با توجه به محدودیت‌­های روابط پیش­‌نیازی بین فعالیت­‌های پروژه و محدودیت­‌های منابع تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر ارایه گردیده است. با توجه به آن‌که برای هر فعالیت پروژه، روش­‌های اجرایی چندگانه‌­ای در‌نظر گرفته‌ شده، این مساله جزو مسایل زمان‌بندی پروژه با محدودیت منابع چند حالت اجرایی خواهد بود. برای یافتن جواب بهینه از روش برنامه‌­ریزی امکانی فازی از طریق رویکرد برنامه‌­ریزی آرمانی فازی استفاده‌ شده است.یافته‌ها: نتایج بیانگر کارایی بالای مدل پیشنهاد شده در شرایط عدم­  قطعیت  فازی می‌­باشد و نتایج حل مدل با رویکردهای مختلف، راه­‌گشای مدیران در امر برنامه‌­ریزی و زمان‌بندی است.اصالت/ارزش افزوده علمی: این پژوهش با معرفی یک مدل چندهدفه، رویکرد جدیدی را ارایه می‌کند که گامی نو در بهینه‌سازی زمان-هزینه-کیفیت- اثرات زیست‌محیطی است. این مدل به مدیران پروژه کمک می‌­کند تا بینش بهتری نسبت به موازنه زمان، هزینه، کیفیت، اثرات زیست‌محیطی، بهینه‌سازی تخصیص منابع و درنهایت بهبود عملکرد پروژه به‌دست آورند.