ترکیب مدلهای میانگین-واریانس مارکویتز با بازده فازی ذوزنقهای و تحلیل پوششی دادههای کارایی متقاطع با ساختار شبکهای بهمنظور یافتن سبد بهینه سرمایهگذاری
نویسندگان
1 گروه مهندسی صنایع، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه مهندسی صنایع، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 گروه ریاضی کاربردی، موسسه آموزش عالی آیندگان، تنکابن، ایران.
4 گروه مهندسی صنایع، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22105/dmor.2023.396910.1743چکیده
هدف: افزایش ثروت سهامداران از مهمترین اهداف مدیریت مالی است. این موضوع همواره با دو مفهوم ریسک و بازده بهطور همزمان عجین است، بهگونهای که سهامداران همواره بهدنبال افزایش بازده سبد با کنترل و حداقلسازی ریسک، یا بهدنبال کاهش ریسک در سطح مشخصی از بازده موردانتظار میباشند. برای این منظور سرمایهگذاران عمدتا از مفاهیم تحلیل بنیادی، به معنی توجه به ساختار درونی و عملکرد مالی شرکتها یا از مفاهیم تکنیکال، به معنی توجه به تغییرات و نوسانات قیمتی سهام در بازار یا ترکیبی از هر دو روش استفاده مینمایند. هدف اصلی پژوهش حاضر ارایه یک مدل ترکیبی است که هم به ساختار مالی بهعنوان رویکرد بنیادی و هم به نوسانات قیمتی سهام در تابلو در گذشته بهعنوان یک رویکرد تکنیکال توجه نموده و درنهایت با استفاده از مفهوم شبکه در تحلیل پوششی دادهها به تاثیر عملکرد مالی بر ارزش بازاری شرکت بپردازد. بهعلاوه، بهمنظور در نظر گرفتن عدم قطعیت در بازدهها از مفهوم اعداد فازی ذوزنقهای استفاده شده است.روششناسی پژوهش: ما در این پژوهش با ترکیب مدل مارکویتز با بازدههای فازی با مدل تحلیل پوششی دادههای شبکهای به یک مدل چندهدفه دست خواهیم یافت که با مدنظر قراردادن عملکرد شرکتها بر اساس برخی نسبتهای مالی و تاثیر آن بر ارزش بازاری سهام، همچنین نوسانات قیمت، سعی در معرفی سبدهای سهام در بهترین حالتهای ممکن از حیث ریسک، بازده و همچنین کارایی سبد سهام خواهد داشت. درنهایت بهمنظور استفاده از مدل در انتخاب یک سبد سهام بهینه، 50 شرکت از شرکتهای فعال در بورس اوراق بهادار تهران از صنایع مختلف انتخاب و مدل مزبور بر روی آنها اجرا گردید. همچنین برای حل مدل از الگوریتم ژنتیک چندهدفه با مرتبسازی نامغلوب استفاده شد.یافتهها: نتایج بهدستآمده از پیادهسازی مدل بر روی 50 شرکت از شرکتهای فعال در بورس اوراق بهادار نشان میدهد استفاده از مدل پیشنهادی نسبت به استفاده از هریک از مدلهای مارکویتز یا تحلیل پوششی دادههای شبکهای بهتنهایی و همچنین نسبت به مدل غیرشبکهای، نتایج بهتری از حیث بازده، ریسک و کارایی در اختیار سرمایهگذاران قرار داده و رویکرد جامعتری نسبت به مدلهای ارایه شده قبلی دارد.اصالت/ارزش افزوده علمی: پژوهش حاضر مدلی را معرفی میکند که با ترکیب دیدگاه سرمایهگذاران با رویکرد بنیادی و سرمایهگذاران با رویکرد نوسانات قیمتی (تکنیکالی)، تصمیمگیری برای انتخاب سبد بهینه را سادهتر میسازد. روش ارایه شده با لحاظ بازدهها بهصورت اعدادی از نوع فازی ذوزنقهای، سعی در بیان عدم قطعیت در بازدهها داشته و همچنین با استفاده از مدل شبکهای تحلیل پوششی دادهها، تاثیر کارایی شرکتها بر ارزش بازاری و افزایش ثروت سهامداران را میسنجد.
