یک رویکرد ترکیبی نوین جهت مکانیابی لاکرهای هوشمند در سیستمهای تحویل: راهکاری برای بهبود عملکرد لجستیک شهری (مطالعه موردی: شهرستان بابل)
نویسندگان
1 گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران.
2 گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران.
3 گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران.
doi
10.22105/dmor.2025.489345.1890چکیده
هدف: این پژوهش به بررسی چالشهای ناشی از رشد تجارت الکترونیک، از جمله افزایش هزینههای عملیاتی، تاخیر در تحویل، ترافیک و اثرات زیستمحیطی میپردازد. هدف اصلی، یافتن راهکاری برای بهبود لجستیک شهری از طریق مکانیابی بهینه لاکرهای هوشمند است. این لاکرها بهعنوان یکی از روشهای نوین تحویل، با استقبال عمومی مواجه شدهاند، اما موفقیت آنها مستلزم انتخاب مکانهای مناسب است که میتواند باعث افزایش رضایت مشتری، کاهش زمان تحویل و بهبود عملکرد شبکه لجستیک شود.روششناسی پژوهش: در این پژوهش، چارچوب تصمیمگیری چندمعیارهای ارایه شده است که از روش بهترین-بدترین سلسلهمراتبی (HBWM) برای تعیین وزن معیارها و زیرمعیارها و از روش MARCOS برای رتبهبندی مکانهای پیشنهادی استفاده میکند. این چارچوب، معیارهایی مانند راحتی، دسترسی، تابآوری و تاثیرات زیستمحیطی را برای ارزیابی مکانها در نظر میگیرد. شهرستان بابل بهعنوان مطالعه موردی برای اعتبارسنجی این روش انتخاب شده است.یافتهها: نتایج نشان میدهد که این روش ترکیبی، مکانهای بهینهای برای نصب لاکرهای هوشمند شناسایی میکند. معیارهای راحتی و دسترسی بیشترین اهمیت را دارند، درحالیکه خصوصیات فیزیکی کمترین تاثیر را دارند. همچنین مشخص شد که نصب لاکرها در مکانهای مناسب میتواند زمان تحویل را کاهش داده و پایداری شهری را تقویت کند. در این مطالعه، مرکز خرید شهریار در بابل بهعنوان بهترین مکان برای نصب لاکرهای هوشمند انتخاب شد.اصالت/ارزشافزوده علمی: این پژوهش از نظر روششناسی نوآورانه بوده و برای نخستینبار به مکانیابی لاکرهای هوشمند در ایران میپردازد. با ارایه چارچوبی مبتنی بر روشهای HBWM و MARCOS، این مطالعه راهکاری کاربردی برای ارتقای سیستم لجستیک در مرحله آخر تحویل ارایه میدهد و نقش مهمی در بهبود پایداری و کارایی شبکههای تحویل دارد.