پیامدهای تکمیل راهگذر عربمدیترانه و چالشهای پیش روی جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه مطالعات منطقهای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات منطقهای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/fasiw.2022.152732چکیده
راهگذر عربمدیترانه یکی از طرحهای مهم در میان راهگذرهای عبوری از منطقۀ خلیجفارس و کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس است. این راهگذر از بندر بمبئی هند آغاز میشود و با گذر از مسیر دریایی عمان و بعضی کشورهای شبهجزیرۀ عربستان سعودی به بندر حیفا در شرق دریای مدیترانه میرسد. سرانجام با گذر از مسیر دریایی در اروپا پایان مییابد. تکمیل این راهگذر که مستلزم فراهمشدن زمینههای سیاسی، امنیتی و اقتصادی میان کشورهای درگیر در آن است، پیامدهایی را در پی خواهد باشد. این پیامدها میتواند منافع جمهوری اسلامی ایران در منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. از اینرو، در پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش هستیم که پیامدهای طرح راهگذر عربمدیترانه چگونه منافع امنیتی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در منطقه را تحت تأثیر قرار میدهد؟ با بهرهگیری از روش توصیفیتبیینی، این فرضیه مطرح میشود که پیامدهای تکمیل طرح عربمدیترانه میتواند در تغییر ژئوپلیتیک منطقه، شکلگیری هلال اقتصادیسیاسی توسط محور عبریعربی و تقویت روابط کشورهای موجود در مسیر این راهگذر باشد. بهتبع، این پیامدها، تکمیل راهگذر عربمدیترانه با تغییر ژئوپلیتیک منطقه و کاهش اهمیت راهبردی مرزهای جنوبی ایران با محوریت تنگۀ هرمز همراه خواهد بود. این موضوعات موجب شکلگیری تهدیدهای اقتصادی و امنیتی در مقابل جمهوری اسلامی ایران در منطقه خواهد شد.