نقض اصول همیاری گرایس در شعر روسی با تأکید بر پیش انگاشت و تضمن

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.48308/clls.2025.242126.1390
چکیده

هدف از این پژوهش بررسی کارکردهای زبانی- معنایی نقض اصول همیاری گرایس در شعر روسی است. چهارچوب نظری تحقیق بر مبنای نظریه همیاری گرایس، مفاهیم پیش‌انگاشت و تضمن استوار است. داده‌های پژوهش از اشعار برجسته شاعران روس همچون پوشکین، آخماتووا و مایاکوفسکی گردآوری شده است. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که در بستر گفتگوی شاعرانه، نقض هر یک از اصول گرایس نه به شکست ارتباط بلکه به خلق معانی ضمنی لایه‌های تازه‌ی تفسیر منجر می‌شود. نقض اصل کمیت اغلب در قالب ایجاز یا اطناب پدیدار می‌شود و مخاطب را به مشارکت فعال در تکمیل معنا فرا می‌خواند. نقض اصل کیفیت در قالب استعاره و گزاره‌های خلاف واقع، جهان شعری را از سطح واقعیات به سطح تخیل ارتقا می‌دهد. نقض اصل ارتباط از طریق گسست معنایی، افق‌های پیش‌بینی‌ناپذیر در متن می‌ گشاید و نقض اصل روش نیز با ابهام و چندمعنایی‌سازی، فضاهای تفسیری گوناگونی ایجاد می‌کند. روش مقاله توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری مطالب نیز کتابخانه‌ای است. دستاوردهای مقاله نشان می‌دهد، نقض اصول همیاری گرایس در شعر روسی راهبردی زبانشناختی و زیبایی‌شناختی است که به واسطه آن شعر از مکالمات روزمره متمایز می‌گردد و کارکرد هنری زبان در بالاترین سطح خود آشکار می‌گردد.