اقتصاد سیاسی توسعه و دموکراسی در ترکیه در دوران تورگوت اوزال (۱۹۸۳-۱۹۹۳)
نویسندگان
1 دکترای تخصصی سیاست تطبیقی، پژوهشگر دوره پسادکتری سیاست تطبیقی دانشگاه مونیخ، مونیخ، آلمان
doi
چکیده
تجربۀ چرخش سیاسی و اقتصادی ترکیه در دوران زمامداری اوزال، برایندی از آزادسازی اقتصادی و سیاسی بود. برگرفته از این تحول، فهم نسبت توسعۀ اقتصادی و توسعۀ سیاسی در این دوره، پیشران درک تجربۀ ترکیه در سالهای اخیر است. مطالعۀ چنین نسبتی با آغاز نخستوزیری اوزال در سال ۱۹۸۳ اهمیت بیشتری مییابد که توسعۀ اقتصادی بهعنوان «معجزۀ ترکی» و توسعۀ سیاسی بهعنوان «دموکراسیخواهی» ظهور یافت. روند توسعۀ ترکیه در شش دهۀ حکمرانی نظامیان و غیرنظامیان از زمان تکوین جمهوری در سال ۱۹۲۴ تا اوایل دهۀ 1980 به همراه رشد و توسعۀ بهنسبت پایدار در دوران اوزال، نسبت میان توسعۀ اقتصادی و سیاسی در این زمان را دوچندان نیازمند تحلیل میکند. از اینرو، این پرسش مطرح میشود که چه نسبتی بین رشد و توسعۀ اقتصادی و توسعۀ سیاسی ترکیه در سالهای ۱۹۸۳ تا ۱۹۹۳ وجود دارد؟ ایدۀ اصلی مقاله این است که عملگرایی اقتصادی، سیاست درهای باز و استخدام سیاست خارجی توسعهگرا و اصلاحگرایی سیاسی و تشویق فرهنگ سیاسی مشارکتی، سبب اجرای آیین نوعثمانیگرای اوزالیستی و احیای موقعیت (فرا)منطقهای ترکیه شد. بنابر یافتۀ پژوهش، شکنندگی توسعۀ اقتصادی بدون توسعۀ سیاسی در جمهوری اول و دوم و ناپایداری توسعۀ سیاسی بدون توسعۀ اقتصادی نشان میدهد که تنها با برقراری توازن نسبی توسعهای بین اقتصاد و سیاست، ترکیه شاهد رشد و ثبات پایدار در دوران اوزال بود.
