مدیریت منازعۀ عربستان سعودی و جمهوری اسلامی ایران، موانع و راهکارها

نویسندگان

1 دکتری تخصصی علوم دفاعی راهبردی، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 دکتری جغرافیای سیاسی. دانشیار دانشگاه جامع امام حسین( ع)، تهران، ایران

doi
چکیده

روابط ایران و عربستان با توجه به تحولات جاری به‌ویژه پس از سال 2011 به موضوعی پیچیده و چالش‌برانگیز تبدیل شده است. امنیت داخلی مهم‌ترین دغدغۀ دو بازیگر و به‌ویژه عربستان سعودی است. تحولات منطقه‌ای نیز زمینۀ رقابت برای افزایش حوزۀ نفوذ میان دو کشور را فراهم کرده است. دو کشور ایران و عربستان با وجود شباهت‌های فراوان تاکنون به تعریف‌های مشترک و حتی نزدیک به‌هم دست نیافته‌اند. و این موضوع به درک تهدیدآمیزی از دیگری منجر شده است تا دو کشور افق روشن در روابط خود را به دیده تردید بنگرند. این پیش‌زمینۀ ذهنی و روان‌شناختی از ایران و عربستان برای تبدیل وضعیت روابط دو کشور نیازمند کاتالیزوری بود که تحولات سال 2011 و به‌دنبال افزایش نفوذ منطقه‌ای ایران بهانه‌های لازم را برای شروع دشمنی فراهم کرد. در این پژوهش به‌دنبال پاسخ این پرسش هستیم که مؤلفه‌های مهم در مدیریت منازعۀ ایران و عربستان سعودی کدامند؟ چگونه تنش در روابط دو کشور به‌سوی کاهش تنش در حالت حداقلی و بهبود روابط در حالت حداکثری پیش می‌رود؟ این پژوهش براساس رویکرد تحلیلی‌توصیفی و در چارچوب نظری مجموعۀ امنیتی منطقه‌ای و الگوهای دوستی و دشمنی به این موضوع می‌پردازد.