طراحی و برنامه‌ریزی شبکه زنجیره‌تامین بایواتانول با رویکرد ترکیبی بهینه‌سازی استوار داده‌محور تحت مجموعه‌های عدم اطمینان گسسته

نویسندگان

1 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 گروه مهندسی صنایع، دانشگاه تکنولوژی مونتری، پوئبلا، مکزیک.

3 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

4 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22105/dmor.2024.461901.1849
چکیده

هدف: اغلب پژوهش‌های صورت گرفته در حوزه  طراحی و برنامه‌ریزی شبکه زنجیره‌تامین بایواتانول مبتنی بر مدل‌های قطعی بودند که شرایط پویای محیطی را در نظر نمی‌گرفتند و درنتیجه خروجی‌های قابل‌اطمینان ارایه نمی‌کردند. مدل‌های استوار کلاسیک این ضعف را نداشتند، اما به دلیل محافظه‌کاری بیش‌ازحد آن‌ها، هزینه‌های زنجیره‌تامین افزایش پیدا می‌کرد و درنتیجه موردتوجه سرمایه‌گذاران قرار نمی‌گرفت؛ بنابراین، هدف از پژوهش حاضر، طراحی و بهینه‌سازی شبکه زنجیره‌تامین زیست‌توده به بایواتانول با استفاده از روش بهینه‌سازی استوار داده‌محور و مجموعه‌های عدم اطمینان گسسته است.روش‌شناسی پژوهش: روش‌شناسی پژوهش حاضر یک روش‌شناسی چندگانه مبتنی بر مدل‌سازی ریاضی و الگوریتم‌های یادگیری ماشینی است. بدین‌صورت که ابتدا مجموعه‌های عدم اطمینان برای پارامتر غیرقطعی مدل با استفاده از روش‌های K-means و SVC ساخته شد. سپس اقدام به طراحی مدل بهینه‌سازی داده‌محور برای طراحی و بهینه‌سازی شبکه زنجیره‌تامین زیست‌توده به بایواتانول شد که مشکلات رویکردهای کلاسیک پیشین را نداشت.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاضر در قالب دو دسته تصمیمات استراتژیک و عملیاتی ارایه شده است. در بخش استراتژیک به تعیین مکان‌های بهینه کشت زیست‌توده، مراکز پیش‌پردازش و مراکز پالایشگاهی پرداخته شد. در بخش عملیاتی نیز میزان بهینه ارسال زیست‌توده به مراکز پیش‌پردازش و مراکز پالایشگاهی تعیین شد.اصالت/ارزش‌افزوده علمی: پژوهش حاضر، با تولید جواب­‌های استوار که محافظه‌کاری رویکردهای بهینه‌سازی استوار سنتی را ندارد، می‌تواند تاثیر قابل‌توجهی در جلب توجه و جذب سرمایه‌گذاران بخش دولتی و خصوصی داشته باشد. از طرف دیگر، استفاده از یک مدل سه هدفه مبتنی بر رویکرد توسعه پایدار و توجه هم‌زمان به مولفه‌های اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی ضمن افزودن بر جامعیت پژوهش حاضر نتایج نزدیک‌تر به واقعیت و با جزییات بیشتری ارایه داد.