کشش جبرانی در ترکی آذربایجانی در چارچوب تسلسلگرایی هماهنگ
نویسندگان
1 گروه زبانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
2 زبانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 گروه زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، اردبیل، ایران.
doi
10.22099/jill.2024.48717.1366چکیده
کشش جبرانی فرایندی دوبخشی است که در بخش اول آن عنصری حذف و در بخش دوم عنصر دیگری کشیده میشود. ارائۀ تحلیل یکپارچه از دو بخش این فرایند برای نظریههای واجشناسی مهم است. این پژوهش فرایند کشش جبرانی را در زبان ترکی آذربایجانی گویش اردبیلی در چارچوب تسلسلگرایی هماهنگ که یکی از رویکردهای نظریۀ بهینگی است توصیف و تبیین میکند. معرفی و رتبهبندی محدودیتهای دخیل در آن و ارزیابی کفایت رویکرد مذکور در تبیین این فرایند، از اهداف دیگر این پژوهش است. روش این پژوهش توصیفی- تحلیلی است و دادههای مورد نیاز به روش میدانی و از طریق مصاحبه با30 گویشور گردآوری و با استفاده از آزمون خی2 تحلیل میشوند. بر اساس یافتههای پژوهش، بین فراوانی مشاهدهشده و موردانتظار در رابطه با کشش و عدم کشش واکه بعد از حذف همخوان غلت، تفاوت معنادار وجود دارد. دادههای تحقیق در چارچوب تسلسلگرایی هماهنگ در قالب تعامل محدودیتها و ترسیم تابلوی بهینگی بررسی شد. تحلیل دادهها نشان داد که در این گویش، همخوانهای غلت/j/ و/w/ از جایگاه پایانه و آغازۀ هجا بعد از واکههای/ø, y, o/ حذف میشوند، با این تفاوت که حذف از جایگاه پایانۀ هجا بر خلاف آغازه، منجر به کشش واکۀ پیشین میشود. فعالبودن محدودیت glideCOND باعث حذف همخوانهای غلت و فعالبودن محدودیت WBP باعث وقوع کشش جبرانی میشود. رتبهبندی محدودیتهای دخیل در این فرایند به شکل زیر است: WBP, *FLOAT >> MAX[µ] , glideCOND >> MAX, *μ/C >> DEP-L[µ], *SHARE