شناسایی الزامات بازی جنگ راهبردی جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی در بستر جمهوری آذربایجان با رویکرد تاب‌آوری زنجیره تأمین دفاعی

نویسندگان

1 دکترای علوم دفاعی راهبردی(دفاع ملی)، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد رشته مدیریت کسب و کار، مجتمع مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران،ایران

3 دکترای علوم دفاعی راهبردی(سیاست دفاعی)، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

doi
چکیده

تحولات ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی پس از جنگ دوم قره‌باغ، همراه با گسترش حضور اطلاعاتی و تسلیحاتی رژیم صهیونیستی در جمهوری آذربایجان، محیط امنیتی شمال‌غرب جمهوری اسلامی ایران را با تهدیدات ترکیبی و چندلایه مواجه ساخته است. در چنین شرایطی، اتکای صرف بر تحلیل‌های سنتی و رزمایش‌های میدانی، پاسخگوی پیچیدگی‌های نوین تصمیم‌سازی دفاعی نیست. هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین الزامات طراحی و اجرای بازی جنگ راهبردی میان جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی در بستر جمهوری آذربایجان، با تأکید بر تاب‌آوری زنجیره تأمین دفاعی است. پژوهش حاضر از نظر رویکرد، کیفی–اکتشافی بوده و داده‌های آن از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه‌های دفاعی، اطلاعاتی، دیپلماتیک و لجستیکی گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد الزامات بازی جنگ راهبردی را می‌توان در قالب سه مرحله پیوسته تبیین کرد: الزامات پیش از بازی (شامل هدف‌گذاری راهبردی، تحلیل محیط ژئوپلیتیکی، هماهنگی بین‌نهادی و آموزش نیروی انسانی)، الزامات حین بازی (شامل تصمیم‌سازی راهبردی در شرایط عدم‌قطعیت، سنجش تاب‌آوری زنجیره تأمین دفاعی، امنیت اطلاعات و فرماندهی چندسطحی) و الزامات پس از بازی (شامل ارزیابی عملکرد، استخراج درس‌آموخته‌ها و مستندسازی دانش دفاعی). نتیجه پژوهش نشان می‌دهد طراحی و اجرای بازی جنگ راهبردی با محوریت تاب‌آوری زنجیره تأمین دفاعی، می‌تواند به‌عنوان ابزاری مؤثر برای ارتقای بازدارندگی هوشمند و تقویت هماهنگی نهادی جمهوری اسلامی ایران در جبهه شمال‌غرب کشور به‌کار گرفته شود.