فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به بررسی موضوع نشانه­گذاری حالت و نظام حالت با رویکرد رده­شناختی در زبان ترکی خلجی می­پردازد. پیکرۀ پژوهش مستخرج از داده­های موجود در سامانۀ اطلس زبانی ایران است که از طریق مصاحبۀ رو در رو با گویشوران توسط پرسشنامۀ اطلس گردآوری شده­اند. در سامانۀ اطلس یاد شده داده­های زبانی خلجی از 16 آبادی خلج­زبان در استان قم در دسترس است. نتایج حاصل از تحلیل داده­ها بر اساس چارچوب نظری پژوهش یعنی چگونگی نشانه­گذاری حالت در زبان­ها و رده­بندی نظام حالت در آن­ها، نشان می­دهد که در زبان خلجی حالت­های دستوری و معنایی با استفاده از  پسوند­های حالت و حروف اضافه نشانه­گذاری می­شوند. حالت فاعلی در زبان خلجی بدون نشانه است. نشانه­های حالت در حالت­های مفعولی (معرفه)، به/برایی (بهره­ور/ مفعول غیرصریح) ، مکانی، ازی (مبدأ مکانی) و اضافی (ملکی) به صورت پسوند حالت هستند. اما در حالت همراهی و ابزاری پس­اضافۀ وابسته /-lɑ/ و /-læ/ به صورت پی­بست به گروه اسمی متصل می­شوند. از سوی دیگر یافته­های پژوهش حاکی از این است که نظام حالت در زبان خلجی از ردۀ زبان­های فاعلی-مفعولی است.