واکاوی بحث صحیح و أعم با رویکردی بر نظر امام خمینی(س)(1)
نویسندگان
1 تولیت مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) و رئیس هیأت امنای پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی
doi
چکیده
در این نوشتار بحث از صحیح و اعم در دوازده مقدمه تنظیم شده است؛ که در چهار مقدمه نخست، مباحث مقدماتی بحث میشود و سپس در مقدمه پنجم و ششم به ترتیب به تبیین دقیق محل نزاع در صحیح و اعم و سپس مفهومشناسی صحت و فساد پرداخته و پس از آن در مقدمه هفتم بیان میشود که مراد از صحت در عنوان بحث «صحت من حیث الاجزاء و الشرائط است» یا «من حیث الاجزاء فقط»؟ و اگر شامل شرایط میشود، همه شرایط مراد است یا شرایط خاصی؟ مقدمه هشتم بحث از تسمیه الفاظ است؛ اینکه ــ مثلاًـ موضوعله لفظ صلات چیست؟ آیا شامل اجزا و شرایط میشود یا فقط اجزا را در برمیگیرد؟ در مقدمه نهم بحث لزوم ارائه تصویر قدر جامع مطرح میشود و اینکه چه صحیحی باشیم و چه اعمی، لازم است به ارائه تصویر جامع مبادرت کنیم. در مقدمه دهم بحثی کامل در مورد تصویر جامع طرح و سیزده مبنای متخذ در این باره، در دو وجه مورد بررسی قرار میگیرد؛ که وجه اول در تصویر قدر جامع از منظر صحیحیهاست و وجه دوم از نظرگاه اعمیها. دراین میان پنج مبنا در جامع صحیحی و هشت مبنا در جامع اعمی وجود دارد که پس از واکاوی دقیق بیان میشود که از میان این سیزده مبنا، چهار مبنا را میتوان ثبوتاً پذیرفت، که عبارتند از: مبنای آخوند، مبنای محقق اصفهانی (از میان صحیحیها) و مبنای امام خمینی (با تصحیحی که در آن ارائه کردهایم) و مبنای مختار از میان اعمیها. مقدمه یازدهم و دوازدهم به بیان ثمرات بحث صحیح و اعم و همچنین به تبیین چهار قول متخذ در مسأله اشاره دارد و پس از طرح این مقدمات دوازدهگانه، وارد تقریر ادله صحیحیها و سپس اعمیها میشویم. این نوشتار در دو مقاله تنظیم شده است که در این مقاله (مقاله نخست) از مقدمه اول تا پایان وجه اولِ از مقدمه دهم که اتمام پنج مبنای موجود در تصویر جامع صحیحی است، اشاره شده است.