اعتمادگرایی اخلاقی در رسائل مشرقی ابنسینا
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه مفید.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفۀ غرب، دانشگاه مفید
doi
چکیده
اخلاق ابنسینا در «رسائل مشرقی»[1] به میزان کسب معرفت از عالم بالا بستگی دارد؛ یعنی هر قدر معرفت افراد به عالم فرشتگان و عقول بیشتر باشد، آنها انسانهای اخلاقیتری خواهند بود. وی در این رسائل، افراد را از لحاظ توانایی در کسب این نوع معرفت، به دو دستۀ برادران حقیقت و غیر آنان تقسیم میکند. در قسمت اول این مقاله، با تأکید بر این نکته، نشان میدهیم که عامل ممیز میان این افراد، معرفتشناسانه و در حقیقت، به میزان علم و دانش آنها است. در ادامه نیز تلاش ابنسینا را برای گذر از این تفاوت معرفتشناسانه ـ که عامل تمایز بین افراد در داستانهای مشرقی است ـ بیان کرده، سعی او را در رسیدن به ادراکی واحد از امر اخلاقی در قالب طرح معرفتشناسی اعتمادگرا بررسی خواهیم کرد. در ادامه نیز از زمینههای طرح اعتمادگرایی نزد ابنسینا سخن میگوییم. در پایان، چگونگی از بین رفتن دوگانگی معرفتشناختی مطرح در اخلاق ابنسینا را توضیح خواهیم داد. [1]. منظور ما در این مقاله از رسائل مشرقی، سه داستان تمثیلی رسالة الطیر، حی بن یقظان و سلامان و ابسال است؛ و تنها برای تمییز این رسائل از سایر آثار ابنسینا از این عنوان استفاده کردهایم.