نقش عوامل فروملی و ساختارهای قومیقبیلهای در سقوط دولت قذافی
نویسندگان
1 دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 مطالعات منطقه ای، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
چکیده
یکی از ویژگیهای مهم و بنیادین اجتماعی و سیاسی لیبی که در طول تاریخ منشأ تحولات سیاسی بوده است و نمیشود آن را در تحولات سیاسی این کشور نادیده بگیریم، نقش و عملکرد ساختارهای قومی و قبیلهای است. ساختارهایی که در طول تاریخ و از زمانی که این سرزمین در کنترل امپراتوری عثمانی بود و در دورۀ استعمارگران بریتانیایی و ایتالیایی و در دورۀ پس از استقلال و تشکیل نظام سلطنتی و سپس از زمان کودتای قذافی تا سرنگونی آن در سال ٢٠١١ همواره حضور پررنگی در نظام سیاسی و اجتماعی و حتی اقتصادی لیبی داشته و جامعۀ سیاسی این کشور را تحت تأثیر قرار داده است. در این پژوهش به این پرسش اصلی پاسخ میدهیم که ویژگیها و مؤلفههای قومی و قبیلهای چه نقشی در خیزش مردمی و تحولات انقلابی سال ٢٠١١ لیبی داشتهاند؟ یافتههای پژوهش نشان میدهند که ویژگی قبیلهگرایی، یکی از مشخصههای بارز و برجسته در مسائل جامعهشناختی مرتبط با لیبی است که در دورههای مختلف تاریخ سیاسی این کشور و بهویژه در دورۀ قذافی و با وجود تلاشهایی که او برای کنارگذاشتن این ساختار از جامعۀ لیبی داشت تداوم داشته و از دلایل تسریعکننده و سازماندهنده به خیزش مردمی سال 2011 بوده است.
