امکان سنجی شکل گیری جامعه امن در غرب آسیا
نویسندگان
1 استادیار روابط بینالملل، گروه ارتباطات و علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شرق، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه روابط بینالملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران.
doi
چکیده
نظریه جامعه امن از جمله تئوریهای مبتنی بر همکاری و همگرایی میباشد که در حوزه امنیت، مخصوصاً امنیت منطقهای ارائه شده است. بر اساس این تئوری کشورها چنان وارد فرآیند همگرایی میشوند که اصولاً راههای غیر مسالمتآمیز در حل و فصل اختلافات میان آنها رنگ می بازد و تعامل سازنده میان بازیگران موجبات پیروی از قوانین و اجرای تعهدات فی مابین را فراهم میسازد. با توجه به روابط ناپایدار میان بازیگران منطقه غرب آسیا و تنشهای فزاینده میان آنها، سوال اصلی پژوهش حاضر ناظر به کاربست تئوری جامعه امن در این منطقه میباشد و در پی پاسخ به این سوال هستیم که «بر اساس نظریه جامعه امن، امکان شکلگیری این جامعه در منطقه غرب آسیا به چه صورت میباشد؟» و در پاسخ به این سوال، فرضیه اصلی نیز بر اساس روش کیفی یا رویکرد توصیفی-تحلیلی است که «منطقه غرب آسیا، با توجه به زمینههای بالقوه تنش و واگرایی آن در بهترین شکل میتواند شاهد شکلگیری جامعه امن سست پیوند و نوظهور باشد». رویکردهای چند جانبه جهت حلوفصل مسائل منطقهای، درک مشترک از تهدیدات، مقابله با معضلات منطقهای بدون توسل به زور در روابط فی مابین، گسترش همکاریهای چندجانبه با احترام به حاکمیت و عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر از الزامات شکلگیری انواع دیگری از جامعه امن است که میتواند کشورها را به سمت هویتی مشترک سوق دهد. درحالی که در منطقه غرب آسیا امروزه از این ظرفیت ها به نحو شایانی استفاده نشده است