نقش قدرتهای فرامنطقهای در بحرانهای ژئوپلیتیکی جهان اسلام
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
جهان اسلام یکی از مناطق حساس و استراتژیک در نظام ژئوپلیتیک در سطح کروی است. ذخایر عظیم انرژی، دریاها و راههای ارتباطی و همچنین وسعت گسترده و جمعیت زیاد آن، این منطقه را به منطقهای کانونی در معادلات سیاسی و ژئوپلیتیکی تبدیل کرده است. در جهان اسلام فرصتهای گوناگونی وجود دارد به طوری که همگرایی در جهان اسلام این پتانسیل را دارد که ساختار قدرت جهانی را با تغییرات بنیادی مواجه کند. علیرغم وجود ظرفیتهای گسترده انسانی و طبیعی بحرانهای ژئوپلیتیکی در منطقه جهان اسلام تأثیرات مخربی بر توسعه پایدار و امنیت پایدار در این منطقه داشته است به طوری که بحرانهای ژئوپلیتیکی مانع اصلی همگرایی در بین کشورها در جهان اسلام بودهاند. این بحرانها باعث شدهاند که ظرفیتهای اقتصادی کشورهای جهان اسلام شکوفا نشوند و همچنین کشورها مشغول مسائل امنیتی و حاشیهای و کشمکشهای سیاسی باشند. با توجه به اهمیت ژئوپلیتیکی این منطقه لذا نقش قدرتهای جهانی در بحرانهای ژئوپلیتیکی این منطقه مشهود است. این پژوهش با ماهیت توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای به نقش قدرتهای جهانی در بحرانهای ژئوپلیتیکی جهان اسلام پرداخته است. نتایج پژوهش نشانگر آن است که قدرتهای فرامنطقهای بر اساس اهداف، استراتژیها و منافع خود در ابعاد ژئواکونومیکی، ژئوکالچر و هیدروپلیتیکی جهان اسلام باعث تشدید بحرانهای ژئوپلیتیکی شدهاند.