نقش ماده‌تاریخ در ارتقای جاذبه‌های گردشگری فرهنگی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه محقق اردبیلی

doi
چکیده

ماده‌تاریخ‌ها، به‌صورت کتیبه‌های شعری یا نثری که سال ساخت یا وقوع رویدادی را با محاسبه حروف ابجد بیان می‌کنند، از جلوه‌های هنری و ادبی معماری اسلامی ـ ایرانی و بخشی از میراث ناملموس فرهنگی ایران و جهان اسلام به‌شمار می‌آیند. این عناصر، علاوه بر کارکرد مستندسازی، حامل لایه‌هایی از اطلاعات تاریخی، فرهنگی، هنری و مذهبی‌اند و از رهگذر زیبایی‌شناسی کلامی و نمادشناسی، پنجره‌ای به گذشته می‌گشایند. پیوند این ویژگی‌ها با تجربه زیسته گردشگری می‌تواند فراتر از مشاهده صرف بنا، به خلق تجربه‌ای غنی و چندبعدی منجر شود که بر جذابیت و ماندگاری خاطره سفر می‌افزاید. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از مطالعات بین‌رشته‌ای در حوزه‌های ادبیات و گردشگری، کارکردهای ماده‌تاریخ در جذب گردشگران داخلی و خارجی را بررسی کرده است. نتایج نشان می‌دهد که ماده‌تاریخ از طریق تقویت هویت تاریخی، خلق روایت‌های داستانی و ایجاد جلوه‌های بصری منحصربه‌فرد، ظرفیت بالایی برای به‌کارگیری در بازاریابی فرهنگی و توسعه پایدار گردشگری فرهنگی دارد. بهره‌برداری مؤثر از این ظرفیت، مستلزم حفاظت فیزیکی کتیبه‌ها، ارائه تفسیر چندزبانه و گنجاندن آن‌ها در برنامه‌ریزی‌های گردشگری خلاق است.