ارزیابی پژوهشهای دانشگاهی در کشورهای اسلامی (آسیبشناسی و راهکارهای حقوقی)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه غرجستان افغانستان، دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عرب، جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران.
3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.
doi
چکیده
جهان اسلام با 57 کشور، حدود یک چهارم جمعیت جهان را به خود اختصاص داده است. کشورهای اسلامی علاوه بر عقبماندگی در تولیدات صنعتی، از نظر علمی و پژوهشی نیز در وضعیت نامطلوبی به سر میبرند. ارزیابیهای علمی نشان دهنده این واقعیت است که سهم کشورهای اسلامی در تولیدات علمی، از کل تولیدات علمی جهان بسیار اندک است. تولیدات علمی به عنوان معیار مهمی از فعالیت سیستم علمی کشورها، امروزه نقش حیاتی برای نهادهای تصمیمگیر در سطوح ملی و بینالمللی دارد. در سالیان اخیر برخی کشورهای اسلامی از جمله ایران، ترکیه، مصر و برخی کشورهای دیگر برای حضور فعالتر در زمینههای علمی، تلاشهای بسیار انجام دادند که نتیجه آن افزایش میزان تولیدات علمی این کشورها در مجلات و پایگاههای معتبر علمی بوده است. از مهمترین آسیبهای نظام پژوهشی میتوان به عدم کاربردی بودن پژوهشها و عدم تعامل بین صنعت و دانشگاهها اشاره نمود. راهکارهایی نظیر تدوین قوانین و مقررات در حوزه پژوهش های دانشگاهی، حمایت های قانونی از محققان، لزوم خرید منابع پژوهشی برای دانشگاهها، توجه به موضوعات به ظاهر کوچک اما کاربردی و بالا بردن قدرت خرید علاقمندان به پژوهش میتواند تا حدودی وضعیت تولید علم در جهان اسلام را بهبود بخشد. هرچند کشورهای اسلامی تا رسیدن به جایگاه واقعی و تاریخی خود، نیازمند فعالیتهای علمی و پژوهشی بنیادین در همه سطوح میباشند.
