تاثیر پیکربندی‌های مستقر-بیرونی جهانی بر نقش‌آفرینی مولفه‌های فرهنگ استراتژیک ایران

نویسندگان

1 گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم‌ و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/isj.2024.437015.2133
چکیده

تسلط نظم بین‌الملل و تمدن غربی از سال 1500 میلادی، باعث شد که تمدن‌های باستانی شرق تجربه‌هایی مشترک و مشابه مبنی بر به حاشیه‌راندگی داشته و به عنوان ملت‌های «دون‌پایه» و غیرمتمدن به تصویر کشیده شوند. بازتولید عناصر مشابه در فرهنگ راهبردی این تمدن ها منجر به شکل‌گیری تقاضایی مشترک میان آنها مبنی بر بازیابی نقش و جایگاه پیشین خود در نظام بین الملل شده است. سوال اصلی این است که چه عواملی باعث جهت گیری مجدد تمدن‌های شرقی تجدیدنظرطلب در قبال یکدیگر و همچنین نظام بین الملل شده است که بار دیگر، گفتمان تمدن را احیا کرده است؟ نتیجه کلی تحقیق نشان دهنده آن است که جنگ تمدنی دیرپا و همچنین فرهنگ راهبردی مشابه میان تمدن‌های ایران، چین و روسیه، منجر به شکل گیری بلوک تاریخی-تمدنی شرق شده است که در پی ایجاد دو نظم محدود شرقی و غربی در مقابل نظم مستقر بین‌الملل غربی است. روش اتخاذ شده در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و چارچوب نظری آن بر پایه نظریه برخورد تمدن‌ها متعلق به ساموئل هانتینگتون و نظریه انتقادی رابرت کاکس است.