فرصت‌ها و چالش‌های ژئواکونومی طرح کمربند‌-راه در تعامل روابط چین با عربستان و امارات

doi
10.22034/isj.2026.553457.2398
چکیده

در دوران گذار نظام بین‌الملل، تعامل جمهوری خلق چین با عربستان سعودی و امارات متحده عربی در چارچوب «طرح کمربند و راه» ، از سطح روابط تجاری سنتی فراتر رفته و به یک استراتژی کلیدی ژئواکونومیک در سیاست خارجی پکن تبدیل شده است. هم‌زمان، تلاش‌های این دو کشور عربی برای تنوع‌بخشی اقتصادی و کاهش وابستگی به نفت، همسویی قابل‌توجهی با اهداف توسعه‌طلبانه چین ایجاد کرده است که این پویایی، ساختار قدرت در منطقه خلیج‌فارس را دگرگون می‌سازد پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش کلیدی است که تعامل چین با عربستان سعودی و امارات متحده عربی در چارچوب ابتکار کمربند و راه، چه فرصت‌ها، چالش‌ها و پیامدهای راهبردی برای این بازیگران در بر داشته و چه تأثیری بر موازنه ژئواکونومیک منطقه دارد؟ این پژوهش از نوع توصیفی-تبیینی است و داده‌های مورد نیاز آن به شیوه اسنادی و کتابخانه‌ای، با تکیه بر تحلیل گزارش‌های اقتصادی و بررسی اسناد راهبردی طرفین گردآوری شده است. هدف اصلی این مطالعه، واکاوی ماهیت مثلث روابط «چین-عربستان-امارات» و تبیین نحوه بهره‌برداری چین از رقابت‌های درون‌منطقه‌ای برای پیشبرد اهداف خود، فراتر از نگاه‌های صرفاً اقتصادی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که طرح کمربند و راه با تشدید پویایی «رقابت همکارانه» میان ریاض و ابوظبی برای جذب سرمایه و فناوری، به ابزار اصلی چین برای تعمیق نفوذ تبدیل شده است. .