طرحواره ساختی موقعیت در ساخت های مرحله ای در زبان فارسی

نویسندگان

1 گروه آموزش زبان فارسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.

2 گروه زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

doi
10.22099/jill.2024.51155.1394
چکیده

در زبان فارسی ساخت‌هایی وجود دارند که بیانگر مفهوم تغییر مرحله در درون یک رویداد اصلی هستند. این ساخت‌ها به جهت معنایی یک «رویداد واحد» محسوب می‌شوند و به جهت ساختاری نیز دارای ترکیب قالب «فعل-فعل» هستند. در پژوهش حاضر چگونگی مفهومی‌سازی این ساخت‌ها مورد نظر است، چرا که معنی حاصل فرایند مفهومی‌سازی است. جهت نیل به این مقصود از چارچوب پیشنهادی نولان (۲۰۱۷) به نام «موقعیت» بهره برده می‌شود. موقعیت به عنوان یک چارچوب شناختی، دربردارندة تمام اطلاعات ساخت‌واژی-نحوی و معنایی یک ساخت است. همچنین در مطالعة حاضر جهت تحلیل داده‌ها به طور عمده از نظریه‌های «ساختار لایه‌ای بند» و «روابط الحاق-پیوند» در دستور نقش و ارجاع استفاده شد. تحلیل داده‌ها مؤید آن است که در زبان فارسی می‌توان قائل به وجود دو نوع ساخت مرحله‌ای ساده و مرکب بود. ساخت‌های مرحله‌ای مرکب نیز دارای سه گونة اضافی، صریح و غیر صریح هستند که در قالب انواع الحاق هسته‌ای ارائه می‌شوند. نگارندگان در نهایت طرحوارة ساختی موقعیت در ساخت‌های مرحله‌ای زبان فارسی را ارائه می‌دهند.