قدرت های بزرگ خاورمیانه و تغییر معادله قدرت در افغانستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

2 دانشیارروابط بین الملل، گروه علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

doi
10.22034/isj.2025.496680.2269
چکیده

تحولات سیاسی افغانستان در دهه‌های گذشته، پیوند بین نظم داخلی این کشور و دستور کارهای کلیدی امنیتی در خاورمیانه را به وضوح آشکار کرده است. حملات نیروهای ایالات متحده و ائتلاف به افغانستان برای سرنگونی طالبان و پیشبرد دولت‌سازی از طریق توافق‌نامه بن، منجر به ثبات سیاسی نسبی در افغانستان شد که تا سال 2021 ادامه داشت. توافق‌نامه دوحه 2021 بین ایالات متحده و طالبان از یک سو و طالبان و قدرت‌های نوظهور خاورمیانه پس از قیام اعراب از سوی دیگر، راه را برای بازگشت طالبان به قدرت هموار کرد. در اینجا سوال این است که چه ارتباطی بین قدرت بزرگ در نظم منطقه‌ای خاورمیانه و تحولات داخلی افغانستان وجود دارد. فرضیه این است که نقش قدرت‌های بزرگ خاورمیانه در امور داخلی افغانستان تا حد زیادی متاثر از توازن قدرت منطقه‌ای شکل گرفته و به سمت مهار متقابل است. به نظر می‌رسد تحولات داخلی افغانستان عمیقاً تحت تأثیر روابط قدرت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای قرار دارد. این مطالعه به بررسی رابطه بین تحولات داخلی افغانستان و نظم منطقه‌ای خاورمیانه در دوره پس از قیام اعراب خواهد پرداخت. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی و با تکیه بر نظریه موازنه قوا، پیوند بین تحولات داخلی افغانستان و نظم منطقه‌ای خاورمیانه را بررسی می‌کند.