رقابت های ژئوپلتیکی چین و هند در عرصه کریدورها در پرتو نقش آفرینی آمریکا
نویسندگان
doi
10.22034/isj.2026.545629.2380چکیده
در دهههای اخیر، رقابت ژئوپلیتیکی میان چین و هند بهعنوان دو قدرت نوظهور آسیایی در عرصه توسعه کریدورهای اقتصادی و تجاری منطقهای و فرامنطقهای شدت یافته است. در این میان، ایالات متحده آمریکا بهعنوان بازیگری فرامنطقهای، از طریق بهرهگیری از ابزارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی تلاش میکند این رقابت را به نفع منافع راهبردی خود مدیریت و مهار نماید. این مقاله با استفاده از روش کیفی و رویکرد تحلیلی-تبیینی، نقش آمریکا در چارچوب رقابت ژئوپلیتیکی چین و هند در عرصه کریدورها را مورد بررسی قرار میدهد، پرسش اصلی مقاله اینست که نقش ایالات متحده در رقابت ژئوپلیتیکی چین و هند در عرصه کریدورها چیست و این نقش چه تأثیری بر نظم منطقهای دارد؟ دادهها از منابع کتابخانهای و اسناد سیاست خارجی جمعآوری و براساس چارچوب نظری رقابت ژئوپلیتیکی تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد که چین از طریق «ابتکار کمربند و راه» و توسعه کریدورهای متعدد منطقهای، به دنبال افزایش نفوذ ژئوپلیتیکی در آسیا، خاورمیانه، آفریقا و اروپاست؛ در مقابل، هند هم کریدورهای جایگزینی همچون کریدور شمال-جنوب و با حمایت مستقیم ایالات متحده، کریدور هند-خاورمیانه-اروپا را توسعه میدهد. آمریکا با تقویت هند، مخالفت با پروژههای چین و ارائه گزینههای جایگزین، به دنبال مهار و مدیریت نفوذ رو به گسترش پکن است. این نقش ایالات متحده نه تنها رقابت ژئوپلتیکی را تشدید کرده، بلکه موازنه قدرت در عرصه کریدورهای منطقهای و فرامنطقهای را بهطور معناداری تحت تأثیر قرار داده است.
