جایگاه عربستان سعودی در رقابت استراتژیک چین و آمریکا در خاورمیانه
نویسندگان
1 دانشیار روابط بینالملل، گروه حقوق، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه روابط بینالملل، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه مطالعات منطقهای، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/isj.2025.484592.2244چکیده
در سالهای اخیر رقابت چین و آمریکا به حوزهها و مناطق متنوعی گسترش یافته و شکل دیگری به روابط این دو کشور داده است. در این راستا مسئله کلی مقاله آن است که در حال حاضر عنصری به نام «رقابت استراتژیک» به رقابت میان این دو نظم بخشیده که مهمترین علت آن عدم توانایی آمریکا در مهار چین است. درواقع گسترش حضور چین در منطقه خاورمیانه موجب شده است تا مهار این کشور به یکی از مهمترین دغدغههای آمریکا تبدیل شود. در همین راستا سؤال اصلی مقاله این است که عربستان سعودی در رقابت استراتژیک میان چین و آمریکا چه جایگاهی دارد؟ براساس روششناسی کیفی و رویکرد توصیفی - تبیینی از منظر چارچوب نظری «واقعگرایی ساختاری»، فرضیه اصلی این است که عربستان سعودی بهعنوان یک بازیگر تأثیرگذار منطقه ای با ظرفیتهای ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک و توانمندی همراه سازی بازیگران پیرامونی (شورای همکاری خلیجفارس) جایگاه مهمی را در رقابت استراتژیک چین و آمریکا در منطقه خاورمیانه دارد. یافته های پژوهش نشان دهنده آن است که اولویت اصلی این دو کشور در رقابت استراتژیک، گسترش نفوذ سیاسی و افزایش نقشآفرینی در مناطق استراتژیک از جمله خاورمیانه در راستای تغییر موازنه به سود خود بوده است. در همین راستا چین در حال برقراری روابط استراتژیک با متحدین آمریکا در منطقه و یارگیری میباشدکه یکی از این کشورها عربستان سعودی است.