تأثیر رقابت استراتژیک ایالات‌ متحده و چین بر نظم انتقالی خاورمیانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته روابط بین الملل دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد روابط بین‏ الملل گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار روابط بین‏ الملل گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22034/isj.2024.434442.2128
چکیده

رقابت استراتژیک آمریکا و چین که از ابتدای دهه دوم هزاره جدید شکل جدی‏‏ تری به خود گرفته است، باعث گردیده که ایالات‌متحده تمرکز اصلی خود را بر منطقه پاسیفیک قرار دهد. این رویکرد آمریکا باعث شده که خاورمیانه با بی‏ نظمی چند لایه مواجه شده و دوران گذار طولانی مدت به ویژگی برجسته منطقه تبدیل شود. بنابراین مسئله اصلی این پژوهش بررسی تأثیر رقابت استراتژیک چین و آمریکا بر نظم انتقالی منطقه خاورمیانه است. مقاله در پی پاسخ به این سؤال است که رقابت چین و آمریکا چه تأثیری بر نظم انتقالی در منطقه خاورمیانه دارد؟ فرضیه اصلی این پژوهش این است که افزایش رقابت چین و آمریکا باعث گسترش منازعه و معمای امنیت و افزایش رقابت و سردرگمی استراتژیک چند لایه در منطقه شده و تنش‏ ها را افزایش داده است. روش بکار رفته برای انجام این پژوهش، روش کیفی با رویکرد توصیفی- تحلیلی بوده و برای گردآوری داده‏ ها از منابع کتابخانه‏ ‏ای و اینترنتی استفاده شده و تلاش شده تا به تحلیل منابع و آزمون فرضیه پرداخته شود. یافته‏ های تحقیق نشان می‏دهد افزایش رقابت چین و آمریکا باعث گسترش معمای امنیت، شکل‏ گیری الگوهای منازعه و رقابت، و گسترش اتحادسازی و ائتلاف‏ سازی در منطقه شده است و هر یک از قدرت‏ های منطقه ‏ای به دنبال حاکم نمودن نظم دلخواه خویش بر منطقه هستند. همچنین رقابت استراتژیک و سردرگمی استراتژیک به مشخصه بارز منطقه تبدیل شده و چشم ‏انداز روشنی برای کاهش تنش ‏ها و رقابت‏ ها وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها