فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به دلیل تعارض منافع و رواج روحیة افزون‏طلبی در روابط انسانی و کشاکش دائمی برای کسب سود بیشتر، ایجاد ضمانت اجرای مناسب و کارآمد در همة نظام‏های حقوقی مد نظر قرار گرفته ‏است. این نکته از شاخص‏های مهمِ وضع مقررات و تنظیم‏گری در حوزة فعالیت‏های بازرگانی نیز محسوب می‏شود. هر چه این ضمانت اجرا با نیروهای کنشگر در عرصة اجتماعی و هنجارهای فرهنگی و به‏ویژه ضوابط فقهیِ مورد پذیرش جامعه هماهنگ‏تر باشد قواعد حقوقی و مقرراتِ منطبق با این هنجارها، با تقارن دو عنصر «مشروعیت» و «مقبولیت»، به مثابة سرمایه‏ای اجتماعی و به منزلة نقطه‌ای قابل اتکا و عاملی برای اعتماد بازرگانان قرار خواهد گرفت. برعکس، در جایی که این عوامل رفتارهای متناقض را نتیجه دهند کاهش اعتماد به مقررات و تنظیم‏گری دولت، تعارض‏های رفتاری فعالان بازار، روی‌گردانی از مقررات و تمرد از قانون، و در نهایت گسست در روابط اقتصادی و تجاری ایجاد می‌شود و بین سیستم حقوقی و رفتارهای اجتماعی تضادهای عمیق شکل می‏گیرد و به کاهش یا از دست رفتن سرمایة اجتماعی مرتبط با قوانین خواهد انجامید. در واقع، بنیان‌گذاری قوانین حاکم بر جامعه بر مبنای فقه اسلامی و تبیین احکام قانونی با توجه به مبانی فقهی در جامعة اسلامی از سرمایه‌های اجتماعی ارزشمندی است که نباید از سوی متصدیان حکومتی مورد غفلت قرار گیرد. نگاه مقصدگرایانه به احکام قانونی در نظام اسلامی و تحلیل موازین قانونی با نگاه به کرامت انسانی و حقوق بشر مورد تأکید در فقه اسلامی هم مبتنی بر متدولوژی خاص فقه اسلامی است هم به تبیین و بازخوانی حقوق اسلامی کمک می‌کند. این نگاه در حقوق رقابت و رویه‌های ضد رقابتی مشروعیت و مقبولیت قواعد حقوقی را افزایش می‌دهد.