آینده‌پژوهی زنجیره تأمین صنعت نفت ایران با تأکید بر عوامل داخلی

نویسندگان

1 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی (وابسته به نهاد ریاست جمهوری)، تهران، ایران.

3 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
10.22105/dmor.2021.288357.1409
چکیده

هدف: زنجیره تأمین نقش مهمی در کارآمدی ارائه محصولات و خدمات دارد. این مقوله در صنعت نفت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که یکی از مزیت‌های رقابتی کشور هم به شمار می‌رود و توسعه آن می‌تواند برای اقتصاد کشور ارزآوری و اشتغال زیادی ایجاد نماید. لازمه سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی صحیح و اثربخش در این حوزه توجه به تغییرات و نیازهای آینده است.روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر از نظر جهت‌گیری، کاربردی و از منظر هدف، اکتشافی است. همچنین از نظر مبانی فلسفی، عمل‌گرا و روش‌شناسی آن آمیخته است. برای اجرای پژوهش در مرحله اول از طریق مرور ادبیات و مصاحبه با خبرگان صنعت نفت، 16 پیشران‌ کلیدی پژوهش استخراج گردید. پس از غربال با آزمون‌های آماری، 8 عامل حذف گردید و مابقی با تکنیک تحلیل تأثیر متقابل مورد ارزیابی قرار گرفتند.یافته‌ها: بر مبنای درجه تأثیرگذاری دو پیشران سیاست‌های تأمین مالی دولت و برنامه‌های شرکت‌های نفتی برای بهبود و به‌روزرسانی تجهیزات نفتی به‌عنوان پیشران‌های مهم برای نگاشت سناریوهای زنجیره تأمین صنعت نفت انتخاب شدند.اصالت/ارزش افزوده علمی: بر مبنای این دو پیشران، چهار سناریو زنجیره تأمین فرصت سوز، زنجیره تأمین منبع محور، زنجیره تأمین نوین و زنجیره تأمین دمده نگاشت یافتند که با توجه به معیارهای چهارگانه ارزیابی سناریوها از نظر احتمال وقوع و کاربست تکنیک کداس، سناریو زنجیره تأمین فرصت سوز به‌عنوان محتمل‌ترین سناریو انتخاب گردید.