فرایند های تغییر و تحول منطقه ای و تاثیر آن بر رقابت ژئوپلیتیکی ترکیه 2022-2016 (مدیترانه شرقی، قفقاز جنوبی و بحران اوکراین)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مطالعات منطقه ای (مطالعات اروپا) دانشگاه تهران- دانشکده حقوق و علوم سیاسی پژوهشگر ارشد مسائل اروپا و ایران

2 کارشناسی ارشد مطالعات منطقه ای (گرایش خاورمیانه) دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

3 دانشیاز گروه مطالعات منطقه ای دانشگاه تهران

doi
10.22034/isj.2023.361648.1904
چکیده

از آنجا که سیستم جهانی به‌طور فزاینده‌ای ناپایدار و ترک‌خورده است، در میانه یک سری از فرآیندهای تغییر و تحول منطقه‌ای قرار داریم که امکان تغییرات اساسی در نظم سنتی و متعاقب آن در الگوهای رفتاری بازیگران ایجاد کرده است. این فرایندهای تغییر و تحول، منجر به تحولات اساسی در شیوه‌های سنتی پیگیری منافع و به‌طورکلی راهبردهای سیاست خارجی بازیگران جهانی و منطقه‌ای شده است. در این راستا ترکیه به دلیل داشتن موقعیت ژئوپلیتیکی مهم به دنبال تامین منافع خود در سیاست خارجی و دفاعی در اثر فرایندهای تحول منطقه‌ای به‌طور هم‌زمان در بسیاری از جبهه‌ها از مدیترانه شرقی گرفته تا قفقاز جنوبی و بحران اوکراین به علت شکاف‌های قدرتی که در جغرافیای مجاور پدید آمده است، در یک رقابت ژئوپلیتیکی مداوم قرار دارد. سؤال پژوهش حاضر این است که فرایندهای تغییر و تحول منطقه‌ای چه تأثیری بر رقابت‌های ژئوپلیتیکی ترکیه در مناطق هجوار داشته است؟ فرضیه پژوهش حاضر این است که ترکیه در بازه زمانی 2022-2016 به دلیل تحولات در فرآیند های منطقه ای، با اتخاذ رویکرد رقابتی _مشارکتی و فرصت طلبانه در مناطق مورد بررسی و با تأکید بر اصل خودیاری در چارچوب این فرآیندها به دنبال ائتلاف‌سازی‌های منعطف و پویا و شکل‌دهی به فضای حیاتی و مناطق متحد در راستای هدف کلان تامین منافع، و متوازن‌سازی روابط با غرب و شرق در روندهای نوپدید سیاست خارجی بوده است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و شیوه گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای است. در این راستا از کتاب‌ها، مقاله‌ها، اسناد، منابع اینترنتی و اظهارنظرهای مقام‌های مربوطه برای گردآوری داده‌ها استفاده‌شده است.

کلیدواژه‌ها