رویکرد جاری حقوق بینالملل در قبال تبعیض و آپارتاید علمی و چالشهای موجود
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران
2 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران
3 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد مراغه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران.
doi
10.22034/isj.2023.386710.1975چکیده
امروزه با وجود اهمیت بسیار بالای علم و دانش در عرصه بینالملل و لزوم ترویج علم در سطح جهان، تبعیضات گستردهای در این حوزه علیه برخی کشورها اعمال میگردد که آثار مخربی برای کشورهای هدف به همراه دارد. این نوع تبعیض که از آن با عنوان آپارتاید علمی یاد میشود، موضوعی قابل تأمل و نیازمند بررسی علمی و حقوقی است. با توجه به اهمیت این موضوع، این پژوهش با هدف شناسایی چالشها و خلاءهای حقوقی موجود در قواعد بینالمللی و سازمانهای بینالمللی، درصدد است تا با رویکردی توصیفیـتحلیلی به این سوالات پاسخ دهد که رویکرد حقوقی و قانونی در قبال آپارتاید علمی در حقوق بینالملل چیست و چه چالشها و خلاءهایی در این رابطه وجود دارد؟ نتایج پژوهش نشان میدهد اگرچه قوانین و مقرراتی در چهارچوب حقوق بینالملل در رابطه با رفع تبعیض و آپارتاید علمی وضع شده است اما خلاءهای مهمی از قبیل کاهش حوزه فعالیت یونسکو، تعریف موسع و مبهم از مفهوم تبعیض و عدم ذکر مصادیق آن، فقدان ضمانت اجرای قوانین موجود، قدیمی بودن و عدم کفایت قواعد حقوقی بین-الملل، اعمال قدرت برخی کشورها در سازمانهای بینالمللی و عدم جرمانگاری تبعیض علمی در قواعد حقوقی بینالملل در این حوزه وجود دارد.