تحلیل تجربی علل و روند اقتصاد سایه در استان های ایران: ( شواهد جدید با رویکرد معادلات ساختاری)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دنشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
3 استاد اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
doi
10.22075/jem.2025.38442.2024چکیده
اقتصاد سایه بخشی از فعالیتهای اقتصادی کشورها را تشکیل میدهد که رشد آن همراه با گسترش فعالیت های غیر قانونی، کاهش درآمدهای دولت و بی ثباتی سیاسی و اجتماعی است. این مقاله با استفاده از مدل علل چند گانه - شاخص چندگانه، به بررسی علل و پیامدهای اقتصاد سایه در استانهای ایران طی سالهای 1379-1401 می پردازد. نتایج حاصل از تخمین مدل نشان میدهد اولاً بار مالیاتی، نرخ بیکاری، نرخ تورم، حجم دولت، کسری بودجه و درآمد سرانه اثر معنیداری بر رشد اقتصاد سایه دارند ثانیاً روند اقتصاد سایه در استانهای ایران به خصوص در سال های اخیر صعودی است. این نتایج نشان میدهند عملکرد دولت در سطح کلان و شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه اقتصاد سایه در سطح اقتصادهای محلی را تحت تأثیر قرار میدهد که اصلاح سیاستهای دولت و کاهش حجم دولت با هدف تقویت کردن اقتصادهای محلی میتواند در کنترل حجم آن مؤثر باشد.