شناسایی مولفه ‏های مهارت مباحثه در فرایند یادگیری طراحی معماری

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

2 استادیار گروه معماری، موسسه آموزش عالی خاوران، مشهد، ایران.

doi
10.22047/ijee.2024.425282.2027
چکیده

 آموزش و حوزۀ تعلیم و تربیت تحت‏تأثیر نظریه‏ های روان‏شناسی و یادگیری، تحولات چشمگیری را تجربه کرده است، به‏ طوری‏که توجه به فرایندهای درونی در یادگیری، بستر پرداختن به موضوعاتی چون «مباحثه» را فراهم می‏ کند. پژوهش حاضر، با هدف شناسایی مولفه ‏های مهارت مباحثه در قالب شاخص‏ها، اهداف و ابعاد و نحوه بهره ‏گیری از آنها در آموزش طراحی معماری انجام شد. راهبرد پژوهش حاضر از نوع کیفی و جهت تحلیل داده ‏ها از روش‏ های فراترکیب و تحلیل محتوا به صورت متوالی استفاده شده است. نتایج کُدگذاری داده ‏های اسنادی و مصاحبه‏ها در نرم ‏افزار NVIVO نشان می ‏دهند مولفه ‏های مهارت مباحثه، شامل 9 شاخص، 3 هدف و 2 بُعد هستند. شاخص‏ها شامل: «مباحثۀ مشارکتی»، «مباحثۀ سازنده‏ گرا»، «ارتباط مباحثه و کارکرد حافظه»، «پیوند مباحثه و مهارت بیان دقیق»، «نقش مباحثه در فعالیت‏ های حرفه‏ای»، «مباحثه به عنوان آزمون شفاهی»، «مباحثه به عنوان زبانِ طراحی»، «مباحثه به عنوان جنبۀ تعاملی فرایند طراحی» و «مباحثه به عنوان آزمون بصری» هستند. هدف از انجام مباحثه دارای سه علت اساسی است: اول خبررسانی، دوم قانع‏ کردن و سوم حل مسئله. در نهایت به علت خاص و منحصربه ‏فرد بودن حس بصری در رشته معماری، اگر از دو بُعد «مباحثه شفاهی» و «مباحثه بصری» در آموزش طراحی معماری به صورت هم‏زمان و بر مبنای راهکارهای آموزشی ارائه ‏شده استفاده شود، علاوه بر جذابیت یادگیری و مزایای شناختی بالقوۀ آن، زمینه ‏های مؤثری از توسعه یادگیری را باعث می‏شود.