فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: اختلال نقص توجه/ بیش فعالی بر فرد و جامعه تأثیرات نامطلوبی دارد و درمان‌های موج سوم شناختی-رفتاری نوید بخش درمان این نوع اختلال هستند. مطالعه حاضر با هدف مقایسه اثر بخشی رفتار درمانی دیالکتیک(DBT) با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد(ACT) بر کیفیت زندگی و کاهش علائم اختلال نقص توجه/بیش فعالی بود.روش کار: تحقیق حاضر از نوع نیمه آزمایشی بود که دارای پیش آزمون-پس آزمون به همراه گروه کنترل بود. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد مرکزی شهر زنجان در سال تحصیلی 98-1397 بود. حجم نمونه شامل 45 نفر بود که به روش نمونه گیری در دسترس در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند (15 نفر در هر گروه). افراد گروه DBT  در 12 جلسه و گروه ACT در جلسه مورد مداخله قرار گرفتند درحالی که گروه کنترل هیچ درمانی دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش مقیاس خود گزارشی اختلال نقص توجه/بیش فعالی بزرگسالان ASRS)) و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی بود که در مراحل پیش آزمون و پس آزمون اجرا شدند. برای تحلیل داده‌ها در سطح فراوانی از آمار توصیفی و برای تحلیل داده‌ها در سطح استنباطی از آمون‌های T ، تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA) و برای مقایسه‌ای اثر بخشی درمان‌ها از آزمون تعقیبی LSD استفاده گردید. داده‌ها در SPSS25 تحلیل شدند.نتایج: نتایج نشان داد هر دو درمان ACT  و  DBT بر روی ADHD و کیفیت زندگی نسبت به گروه کنترل اثربخش‌تر بوده‌اند. در مرحله تعقیبی آزمون LSD نشان داد که DBT در کاهش علائم تکانشگری/بیش‌فعالی(002/0>P) و نقص توجه(001/0>P)   اثر بخشی مطلوب‌تری نسبت به ACT  دارد. همچنین در مقایسه این دو درمان بر کیفیت زندگی مشخص شد در مولفه‌های کیفیت زندگی کلی(008/0P<)، سلامت روان(000/0>P) ، کیفیت زندگی جسمی(00/0>p) و کیفیت زندگی محیطی(000/0 >p) ACT اثر بخشی مطلوب‌تر ی نسبت به DBT داشته است. درحالی که در خرده مقیاس کیفیت زندگی اجتماعی اثر بخشی یکسانی داشته‌اند.نتیجه گیری: درمجوع نتایج این پژوهش حاکی از عملکرد بهتر DBT برا ی علائم ADHD و ACT بر کیفیت زندگی است، لذا در مراکز بالینی این درمان‌ها می‌تواند برای کنترل تکانشگری، نقص توجه و افزایش کیفیت زندگی به کار گرفته شوند.