مطالعه تطبیقی سیاست خارجه ترکیه نسبت به کردهای عراق و سوریه در دوره پساناآرامی های عربی

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

3 استادیار روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

doi
10.22034/isj.2024.423345.2090
چکیده

نظم امنیتی خاورمیانه به دنبال ناآرامی‌های عربی وارد مرحله نوینی شده است. کشور ترکیه از جمله بازیگرانی محسوب می‌گردد که در پرتو این ناآرامی‌ها زمینه تغییر جایگاه منطقه‌ای خود را فراهم نموده است. تحولات ناشی از آزاد شدن ظرفیت استفلال‌طلبی کردهای شمال عراق و سوریه در پرتو ناآرامی‌های عربی موجب تحولات ژئوپلتیکی نوینی در خاورمیانه شمالی گردید. در این ارتباط، موضع‌گیری‌های دولتمردان ترکیه در قبال کردهای شمال عراق و سوریه نشان از تفاوت نگاه آنها نسبت به سرزمین‌های کردنشین مورد اشاره در دوره پس از شروع ناآرامی‌های عربی دارد. حال این سوال مطرح می‌شود چرا رفتار دولت ترکیه نسبت به سرزمین‌های کردنشین عراق و سوریه طی ناآرامی‌های عربی و پس از آن متفاوت بوده است؟ به‌نظر می‌رسد دغدغه امنیتی دولت ترکیه نسبت به سرزمین‌های خودمختار کردهای سوریه در جنوب این کشور از یک سو و منفعت‌های اقتصادی آن از سرزمین‌های کردنشین عراق نظیر دسترسی به امتیازات نفتی زمینه‌ساز رفتار متفاوت ترک‌ها نسبت به مناطق مذکور بوده است؛ به‌عبارت دیگر، دغدغه‌های امنیت وجودی ترکیه در کنار منافع اقتصادی-سیاسی آن تعیین‌کننده رفتار متفاوت دولتمردان این کشور نسبت به کردهای سوریه و عراق در دوره پساناآرامی-های عربی می‌باشد. در این نوشتار قصد بر آن است رفتار دوگانه ترکیه نسبت به کردهای عراق و سوریه در دوره پساناآرامی‌های عربی در چارچوب نظریه واقع‌گرایی تدافعی مورد بررسی قرار گیرد.