تحلیل ساختار دانشی آموزش مهندسی ایران با رویکرد هم رخدادی واژگان طی سال های 1378 تا 1401
نویسندگان
1 استادیار، فلسفه تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران.
2 دانشیار، علم اطلاعات و دانششناسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22047/ijee.2023.410920.2002چکیده
مطالعۀ حاضر با هدف تحلیل ساختار دانشی آموزش مهندسی ایران و با استفاده از روش تحلیل همرخدادی واژگان انجام شده است. جامعۀ پژوهش شامل 673 مقالۀ منتشرشده در فصلنامه آموزش مهندسی ایران در بازۀ زمانی 1378 تا 1401 است. فرایند آماده سازی و تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار راور پریمپ، یوسیآینت، اکسل و اسپیاساس انجام شد. یافته ها نشان داد که کلیدواژه های برنامه درسی، ارزیابی و آموزش عالی به ترتیب با 72، 53 و 45 تکرار بیشترین فراوانی را داشته اند. تحلیل خوشه ای نشان داد که ساختار دانشی فصلنامه آموزش مهندسی ایران، از هشت خوشۀ موضوعی تشکیل شده است که عبارتند از: آیندۀ آموزش و آموزش آینده، ارتباط و تأثیر متقابل صنعت و دانشگاه، اخلاق مهندسی، آموزش الکترونیکی، فرایند یاددهی _ یادگیری، مسائل دانشجویی، بازنگری و تحول آموزشی و چالش های اثربخشی آموزشی شامل برنامۀ درسی، ارزیابی و تضمین کیفیت. نتایج نمودار راهبردی نشان داد که خوشۀ ششم شامل مسائل دانشجویی و خوشۀ هشتم، چالش های اثربخشی آموزشی شامل برنامۀ درسی، ارزیابی و تضمین کیفیت، در منطقۀ اول قرار گرفته اند و به بیانی دیگر، موضوعات مرکزی و توسعه یافتۀ این حوزه هستند. خوشه های پنجم شامل فرایند یاددهی-یادگیری و هفتم، بازنگری و تحول آموزشی در منطقۀ دوم قرار گرفتند. این خوشه ها، خوشه های محوری نیستند امّا توسعه یافته هستند. خوشه های دوم شامل ارتباط و تأثیرات متقابل صنعت و دانشگاه و چهارم، آموزش الکترونیکی در قسمت سوم قرار میگیرند. خوشه های قسمت سوم به دلیل دارا بودن مرکزیت و تراکم پایین، از موضوعات حاشیه ای بودند و توجه اندکی را به خود جلب می کنند. همچنین خوشه اول شامل آیندۀ آموزش و آموزش آینده و خوشه سوم، اخلاق مهندسی در منطقۀ چهارم قرار گرفتند که خوشه های محوری بودند اما توسعه یافته نیستند.