تحلیل ساختار دانشی آموزش مهندسی ایران با رویکرد هم ‏رخدادی واژگان طی سال‏ های 1378 تا 1401

نویسندگان

1 استادیار، فلسفه تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

2 دانشیار، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22047/ijee.2023.410920.2002
چکیده

مطالعۀ حاضر با هدف تحلیل ساختار دانشی آموزش مهندسی ایران و با استفاده از روش تحلیل هم‏رخدادی واژگان انجام شده است. جامعۀ پژوهش شامل 673 مقالۀ منتشرشده در فصلنامه آموزش مهندسی ایران در بازۀ زمانی 1378 تا 1401 است. فرایند آماده ‏سازی و تجزیه و تحلیل داده‏ ها با استفاده از نرم ‏افزار راور پریمپ، یوسی‏آی‏نت، اکسل و اس‏پی‏اس‏اس انجام شد. یافته ‏ها نشان داد که کلیدواژه ‏های برنامه درسی، ارزیابی و آموزش عالی به ترتیب با 72، 53 و 45 تکرار بیشترین فراوانی را داشته ‏اند. تحلیل خوشه ‏ای نشان داد که ساختار دانشی فصلنامه آموزش مهندسی ایران، از هشت خوشۀ موضوعی تشکیل شده است که عبارتند از: آیندۀ آموزش و آموزش آینده، ارتباط و تأثیر متقابل صنعت و دانشگاه، اخلاق مهندسی، آموزش الکترونیکی، فرایند یاددهی _ یادگیری، مسائل دانشجویی، بازنگری و تحول آموزشی و چالش‏ های اثربخشی آموزشی شامل برنامۀ درسی، ارزیابی و تضمین کیفیت. نتایج نمودار راهبردی نشان داد که خوشۀ ششم شامل مسائل دانشجویی و خوشۀ هشتم، چالش‏ های اثربخشی آموزشی شامل برنامۀ درسی، ارزیابی و تضمین کیفیت، در منطقۀ اول قرار گرفته ‏اند و به بیانی دیگر، موضوعات مرکزی و توسعه ‏یافتۀ این حوزه هستند. خوشه‏ های پنجم شامل فرایند یاددهی-یادگیری و هفتم، بازنگری و تحول آموزشی در منطقۀ دوم قرار گرفتند. این خوشه‏ ها، خوشه‏ های محوری نیستند امّا توسعه‏ یافته هستند. خوشه ‏های دوم شامل ارتباط و تأثیرات متقابل صنعت و دانشگاه و چهارم، آموزش الکترونیکی در قسمت سوم قرار می‏گیرند. خوشه ‏های قسمت سوم به دلیل دارا بودن مرکزیت و تراکم پایین، از موضوعات حاشیه ‏ای بودند و توجه اندکی را به خود جلب می ‏کنند. همچنین خوشه اول شامل آیندۀ آموزش و آموزش آینده و خوشه سوم، اخلاق مهندسی در منطقۀ چهارم قرار گرفتند که خوشه‏ های محوری بودند اما توسعه ‏یافته نیستند.