تعهدات دولت ها در خصوص فعالیت های شرکت های خصوصی ماهواره های کوچک

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشگاه تهران - فارابی

3 دانشگاه تهران

doi
10.22034/jlvi.2023.703744
چکیده

ماهواره‌های کوچک به‌دلیل مزایای بسیاری که در مقایسه با ماهواره‌های بزرگ دارند، کنشگران غیردولتی بسیاری را در سال‌های اخیر وارد حوزۀ فضا کرده‌اند. فعالیت‌های ماهواره‌های کوچک نیز مانند هر فعالیت فضایی، پُرخطر می‌باشد و ممکن است موجب ورود خسارت شود. چنانچه از فعالیت‌های فضایی شرکت‌های خصوصی پرتاب‌کنندۀ ماهواره‌های کوچک خسارتی وارد آید، مطابق معاهدات فضایی موجود، این دولت‌ها هستند که مسئول شناخته می‌شوند. مبنای این مسئولیت مادۀ 6 معاهدۀ فضای ماورای جو است. وفق این ماده دولت‌های عضو در قبال فعالیت‌های نهادهای غیردولتی در فضای ماورای جو مسئولیت بین‌المللی دارند. دولت مناسب می‌بایست مطابقت فعالیت‌های انجام‌شده با مقررات معاهدۀ مذکور را تضمین، به فعالیت‌های فضایی ملی مجوز اعطا و بر آن به‌طور مستمر نظارت کند. در این نوشتار با گردآوری داده‌های کتابخانه‌ای و روش توصیفی تحلیلی سعی شده است تعهدات دولت در قبال فعالیت‌های شرکت‌های خصوصی ماهواره‌های کوچک مشخص شود. بدین منظور ماده 6 معاهدۀ فضای ماورای جو و نحوه اجرای تعهدات ناشی از آن  در قوانین ملی فضایی کشورهای ایالات‌ متحدۀ امریکا، بلژیک، هلند، اتریش و نیز مقررات جمهوری اسلامی ایران بررسی شده است.