مقایسة جامعه‌شناختی تأثیر سرمایة اجتماعی برکیفیت ‌زندگی سالمندان سنتی و مدرن (مورد مطالعه: سالمندان شهر رشت)

نویسندگان

1 گروه جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران‌مرکزی، تهران- ایران

2 گروه جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران‌مرکزی، تهران- ایران

3 گروه جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران‌مرکزی، تهران- ایران

doi
10.22059/jscm.2020.302871.2009
چکیده

کیفیت ‌زندگی سالمندان از دغدغه‌های اساسی امروز جامعه‌شناسان و بخش عمده‌ای از شاخص‌های زندگی ‌اجتماعی است. بررسی جامعه‌شناختی تأثیر سرمایة اجتماعی بر کیفیت ‌زندگی سالمندان می‌تواند موجب برنامه‌ریزی نوین و اصلاحات ضروری در بهینه‌سازی سیاست‌ها و برنامه‌ریزی‌های کشور شود. هدف از این پژوهش مقایسة جامعه‌شناختی تأثیر سرمایة اجتماعی بر کیفیت ‌زندگی سالمندان ‌سنتی و مدرن بود. این مطالعه به صورت پیمایشی و با نمونه‌گیری‌ تصادفی از سالمندان شهر رشت انجام شد. روایی با استفاده از روش تحلیل‌ عاملی تأییدی و پایایی به وسیلة آلفای کرونباخ بررسی و تأیید شد. با استفاده از آزمون کلموگروف‌ـ اسمیرنف، ضمن بررسی نرمال ‌بودن متغیرها، به مدل رگرسیون خطی چندمتغیره پرداخته شد و با استفاده از رگرسیون گام‌‌به‌گام، با حذف متغیرهای کم‌اثر و حفظ متغیرهای با اثر معنا‌دار، یک مدل رگرسیون ‌خطی تعدیل‌یافته برای کیفیت ‌زندگی سالمندان به دست آمد. مقایسة دو گروه از سالمندان ‌سنتی و مدرن نشان می‌دهد از دیدگاه سالمندان مدرن تغییرشکل ‌خانواده، مشارکت ‌اجتماعی، شهرنشینی، اشتغال‌ زنان، سرمایة فرهنگی، شکاف ‌نسلی، ارزشمند ‌بودن جوانی، تغییرات ‌‌اجتماعی، و تکنولوژی به‌ترتیب بیشترین تأثیر مثبت را بر کیفیت ‌زندگی سالمندان می‌گذارند. اما، از دیدگاه سالمندان ‌سنتی متغیر معنویت و سرمایة اجتماعی و در مرحلة بعد متغیر مشارکت‌ اجتماعی و حمایت‌ دولتی بیشترین تأثیر مثبت را بر کیفیت‌ زندگی ‌آن‌ها می‌گذارند. یافتـه‏هـای ایـن پـژوهش مـی‏توانـد در حرکت نهادها و سازمان‏ها در توجه بیشتر به سرمایه‌های ‌اجتماعی مؤثر واقع شود.