یک رویکرد ترکیبی از زیستبوم تحقیق و توسعه باز، موردمطالعه: نانو فناوری ایران
نویسندگان
1 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحدعلوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 گروه مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 گروه مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم وتحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22105/dmor.2021.277153.1338چکیده
هدف: پژوهش پیش روی به دنبال شناسایی ساختار، نحوه تعاملات آنها و بررسی عواملی است که میزان باز بودن مرزهای زیستبوم تحقیق و توسعه باز را نشان دهد. بدین منظور، حوزه نانو فناوری ایران بهعنوان حوزه موردمطالعه انتخابشده است.روششناسی پژوهش: گردآوری دادههای تحقیق از طریق مطالعات کتابخانهای (مراجعه به اسناد موجود و مطالعه تحقیقات پیشین)، مصاحبه باز و پرسشنامههای نیمه ساختاریافته انجامشده است. جامعه آماری ۱۵ نفره از طریق روش قضاوتی-هدفمند انتخابشدهاند که شامل: خبرگان دانشگاهی (اساتید سیاستهای تحقیق و توسعه)، مدیران (بنگاههای دارای گواهینامه نانومقیاس) و سیاستگذاران در حوزه نانو فناوری (ستاد ویژه نانو فناوری) است. دادههای کیفیِ بهدستآمده از مصاحبه با خبرگان از روش نظریه داده بنیاد در نرمافزار اطلستیآی، روابط متقابل بین عوامل از روش دیمتل فازی در نرمافزار اکسل و انتخاب بهترین گزینه و رتبهبندی زیرمعیارهای مؤثر در پایش مرزهای زیستبوم از روش تحلیل شبکه با رویکرد دیمتل فازی در نرمافزار سوپردسیژن مورد تحلیل قرارگرفته است.یافته ها: نتایج این مطالعه نشان میدهد که ساختار زیستبوم تحقیق و توسعه در حوزه نانو فناوری ایران دارای بُعد زیستبومی، متشکل از زیر بومهای: منابع انسانی، زیرساخت، منابع مالی و حکمرانی و بُعد عملکردی، متشکل از تجاریسازی، تولیدات علمی و ثبت اختراع است. همچنین بهترین گزینه در پایش مرزهای تحقیق و توسعه باز در حوزه نانو فناوری بُعد عملکردی و زیرمعیار تجاریسازی، دارای بیشترین وزن در پایش را دارا است.اصالت/ارزش افزوده علمی: علاوه بر آنکه به سیاستگذاران این امکان را میدهد تا سیاستها و تصمیمات اتخاذشده در طول زمان را در این حوزه مورد ارزیابی و اندازهگیری قرار دهند، به مدیران بنگاهها نیز کمک مینماید تا منابع و جریانهای دانشی و فناورانه خود را بهمنظور یادگیری، همکاری و انتقال از بنگاههای بیرونی و بالعکس مدیریت نمایند.