ارزیابی معیارهای مؤثر بر مطلوبیت یکپارچگی ثبات مالی بر اساس مقایسهی الگوریتمهای فرا ابتکاری: مطالعهی مورد بانکهای پذیرفتهشده در بازار سرمایه
نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی مالی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران
3 دانشیار گروه حسابداری، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران
doi
10.22054/qjma.2024.78048.2541چکیده
یکی از مهمترین تغییرات در سیستمهای اقتصادی جوامع، تمرکز بر کارکردهای ثبات مالی در نظام بانکی کشورها میباشد که بیشازپیش در سیاستگذاریهای کلان اقتصادی موردتوجه قرار گرفته است. هدف این مطالعه، ارزیابی معیارهای مؤثر بر مطلوبیت یکپارچگی ثبات مالی بر اساس مقایسهی الگوریتمهای فرا ابتکاری در سطح بانکهای پذیرفتهشده در بازار سرمایه میباشد. این مطالعه به لحاظ روششناسی ترکیبی و کاربردی تلقی میشود. به این صورت که ابتدا از طریق فرآیند غربالگری محتوایی سیستماتیک، نسبت به شناسایی معیارهای مؤثر بر مطلوبیت یکپارچگی ثبات مالی جهت ارزیابی بانکهای پذیرفتهشده اقدام میشود. سپس با اتکا به دو الگوریتم بهینهسازی ازدحام ذرات و گرگ خاکستری و استخراج دادههای مرتبط با معیارهای شناساییشده در حدفاصل سالهای 1397 تا 1401، تلاش میشود تا نقطهی بهینهی مطلوبیت یکپارچگی ثبات مالی بانکهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران مشخص شوند. در این فرآیند از طبق بسط معادلات ریاضی هریک از الگوریتمهای فرا ابتکاری و کدهای دستوری نرمافزار متلب، نسبت به پاسخ به سؤالهای پژوهش اقدام لازم صورت میگیرد. نتایج مطالعه نشان داد، هر دو الگوریتم فرا ابتکاری مورداستفاده در این مطالعه، دارای قابلیت لازم برای تعیین مطلوبیت ثبات مالی بانکهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران میباشند؛ اما بر اساس ضرایب آزمون ویلکاکسون، الگوریتم گرگ خاکستری نسبت به الگوریتم بهینهسازی ازدحام ذرات، از دقت بالاتری برای پیشبینی کارکردِ معیارهای شناساییشده در تعیین مطلوبیت ثبات مالی بانکهای پذیرفتهشده برخوردار میباشد. همچنین مشخص گردید که مهمترین معیار مؤثر در تقویت تعیین مطلوبیت ثبات مالی بانکها، گردش نقدینگی در الگوریتم گرگ خاکستری میباشد. درواقع ضرایب کسبشده در الگوریتم گرگ خاکستری حکایت از بهینهسازی اثربخشتر معیارهای مؤثر در تعیین مطلوبیت مالی نظام بانکهای کشور دارد و این مسئله گویایی این تفسیر است که بانکها میتوانند از این الگوریتم برای برنامهریزیهای مالی و پوشش نقاط ضعف خود در حفظ منابع حتی در شرایط ریسکی اقتصاد امروز بهرهمند شوند.
