شناسایی پیشرانهای فنّاورانۀ یادگیری الکترونیکی و تحلیل آن در آموزش عالی ایران (با تأکید بر آموزش مهندسی)
نویسندگان
1 گروه مهندسی فنّاوری اطلاعات، دانشگاه تربیت مدرّس، تهران، ایران
2 گروه مهندسی فنّاوری اطلاعات، دانشگاه تربیت مدرّس، تهران، ایران
3 گروه مدیریت فنّاوری اطلاعات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران-شمال، تهران، ایران
doi
10.22047/ijee.2022.230914.1744چکیده
یادگیری الکترونیکی به وجهی ضروری از آموزش و یادگیری در دنیای امروز تبدیل شده است. آگاهی از عواملی که نقش تعیینکننده در پیشرفت یادگیری الکترونیکی دارند، در تعیین چشمانداز، راهبردها و سیاستهای نهادهای بالادستی، سازمانها و مراکز آموزشی و نیز شرکتهای تجاری فعال در عرصۀ آموزش و یادگیری اهمیتی وافر دارد. در این مقاله، پیشرانهای فنّاورانۀ یادگیری الکترونیکی مورد بحث قرار میگیرد و مهمترین عوامل بر اساس مراحل چرخۀ تب فنّاورانه استخراج میشود. پژوهش با مطالعۀ اسنادی و با استفاده از اطلاعات بهدستآمده از مراجع علمی، گزارشها، مستندات، مصاحبهها و اخبارِ منتشرشده صورتگرفته است. تلاش اصلی این مقاله در دو نکته خلاصه میشود: نخست شناسایی پیشرانهای فنّاورانۀ یادگیری الکترونیکی و دیگر تحلیل وضعیت آموزش الکترونیکی در ایران از منظر فنّاوریهای شناساییشده. نتیجۀ بررسی نشان میدهد پیشرانهای فنّاورانۀ یادگیری الکترونیکی عبارتند از: یادگیری تطبیقی و شخصیشده، یادگیری سیّار، سکّوهای یادگیری اجتماعی، یادگیری تلفیقی، بازیپردازی، شبیهسازی، رایانش ابری، یکپارچهسازی و تعامل پذیری، استاندارد xAPI، واقعیت مجازی، دورههای باز برخط و فراگیر (دوبابرف) و مدیریت محتوای ویدئویی. از سوی دیگر ارزیابیها نشان میدهد در کشور چندان به این فنّاوریها پرداخته نشده است. وضع کنونی یادگیری الکترونیکی در کشور نشان می دهد فعالیت های صورتگرفته در این زمینه، چندان منسجم، نظاممند و همسو با تغییرات فنّاوری نبوده است. آنچه برای ساماندادن به این وضع ضروری به نظر میرسد، تغییر بنیادی نگاه به یادگیری الکترونیکی و به خدمت گرفتن فنّاوری به شیوهای نظاممند در سیاستگذاری، برنامهریزی و اجراست. آغاز سدۀ جدید همزمان با تدوین برنامۀ هفتم توسعۀ ملّی، فرصت مغتنمی است تا دانشگاهها به همراه وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری، سیاستها و برنامههایی ملّی در متن برنامه لحاظ کنند تا در یک دورۀ زمانی پنجساله، امکان اصلاح مسیر آموزش الکترونیکی در کشور و بهرهمندی نظام آموزشی از مزایای آن فراهم شود.
