فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش پیش رو توصیف و تحلیل واژه‌بست‌های ضمیری گروه فعلی ماضی با رویکرد بهینگی در گویش سه‌قلعه است. گویش سه‌قلعه از گویش‌های کهن زبان فارسی واقع در شهرستان سرایان استان خراسان جنوبی می‌باشد. روش مورد استفاده در این پژوهش به صورت توصیفی‎-تحلیلی است. بدین‌منظور، ۱۰ گویشور مرد، مسن و کم‌سواد به صورت تصادفی انتخاب شده‌اند و داده‌های زبانی با استفاده از ضبط گفتار و مصاحبه جمع‌آوری شد. سپس، داده‌های موردنظر از جمله‌های ضبط‌شده استخراج و براساس الفبای آوایی بین‎ المللی آوانگاری و انواع فعل ماضی در این گویش طبقه‌بندی، توصیف و واژه‌بست‌های ضمیری آن‌ها تعیین شدند. در گام بعدی، محدودیت­های به‌کاررفته در پیکرة زبانی بر اساس محدودیت‌های پشنهادی آندرسن (1994) جهت تعیین جایگاه واژه‌بست استخراج شدند. در نهایت، محدودیت‎های استخراج‌شده در تابلوهای مخصوص نظریة بهینگی توصیف و تحلیل شدند. بر اساس تحلیل‎های انجام‌شده می‎توان نتیجه گرفت در همة انواع فعل ماضی به­ غیر از فعل ماضی التزامی، محدودیت «حضور واژه‌بست در چپ‎ترین لبه حوزه» Leftmost(cli))) بی‎ رقیب است، اگرچه در فعل ماضی مرکب رتبه‌بندی محدودیت‎ها متفاوت با فعل ماضی ساده است. در فعل ماضی التزامی جهت تعیین جایگاه بهینة واژه ‎بست، محدودیت «عدم حضور واژه ‎بست در ابتدای حوزة واجی» (NonInitial(cli)) دارای بالاترین رتبه و تخطی از آن مهلک محسوب می‎شود. بنابراین رقابت بین محدویت‎ها در این گویش نشان می ‎دهد که واژه‎ بست‎ها جهت میزبان‎ گزینی در فعل ماضی از هر سه جایگاه استفاده می‎ کنند که انعطاف ‎پذیری این گویش را در مورد واژه ‎بست‎ گزینی در گونة فعل ماضی نشان می‎دهد.