فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عنوان طرح: الف: پروژه ملی بهبود وضعیت آموزش ریاضی مدرسه ای در دوره آموزش   مجری: مرکز تحقیق و توسعه مشترک سازمان پژوهش و دانشگاه صنعتی شریف پژوهشگران: دکتر بیژن ظهوری، زنگنه دکتر زهرا، گویا، دکتر اعظم ایرجی زاد ناظران: دکتر علی، تابش دکتر محمود مهر محمدی دکتر علیرضا کیامنش تاریخ شروع طرح: 15/2/81   اشاره این طرح با سفارش رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی و به کوشش دکتر زهرا گویا دکتر علیرضا کیامنش مهندس احمد حج فروش سهیلا غلام آزاد و غلامرضا حمید زاده تهیه شد و در تاریخ 15/2/81 در شورای سیاستگزاری اصلاح آموزش ریاضی مرکب از دکتر محمد علی نجفی، مهندس جعفر علاقه مندان دکتر علی تابش و تهیه کنندگان طرح به تصویب رسیده است و از طریق بند الف ماده ۱۰۲ قانون برنامه سوم اجرای آن به عهده دانشگاه صنعتی شریف (مرکز تحقیق و توسعه مشترک دانشگاه صنعتی شریف و سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی) واگذار شده است.   مقدمه هر ملتی بر اساس شرایط اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی خود و با توجه به تعریفی که از انسان ایده آل دارد سیاست‌های کلان آموزشی را در سطح ملی تبیین می‌کند. در پرتو یافته ‌های پژوهشی و با توجه به نیاز‌های فراگیران هدف‌‌های آموزشی و دیسیپلین‌‌های مختلف از درون سیاست‌‌های کلان استخراج میشوند؛ و بالاخره از طریق فرایند یاددهی- یادگیری محقق شدن هدفها پیگیری میگردند هزاره سوم با نوآوری‌های الکترونیکی و گسترش یادگیری الکترونیکی (e - learning)، چالش‌‌های جدیدی را برای نظام‌‌های آموزشی به وجود آورده است. چالش ‌هایی که یادگیری مداوم و مستمر یادگیری از طریق انجام دادن و یادگیری چگونه یاد گرفتن را طلب می‌کند. در چنین فضایی، آموزش و یادگیری ریاضی به علت تأثیر گذاری بر ابعاد مختلف جامعه بشری، بیش از گذشته در مرکز توجه نظام‌‌های آموزشی قرار گرفته است. رویارویی با چالش ‌های مختلف از جمله چالش‌های مربوط به آموزش و یادگیری، ریاضی، به عزم و اراده ملی نیاز دارد.   تبیین مسأله نتایج تلخ سومین مطالعه بین المللی ریاضیات و علوم (تیمز) در کشورمان نشان داد برنامه ‌های درسی ما در آموزش ریاضی دچار مشکل اساسی است. از طرفی توسعه فناوری ‌های جدید الکترونیکی و تهیه نرم افزار‌های آموزشی و بسط شبکه جهانی اطلاع رسانی اینترنت در مدارس، فضای آموزشی و محتوای درسی را از چارچوب مدرسه و کتاب‌های درسی خارج کرده است. شرایط جدید، ضمن ایجاد نیاز‌های جدید در جامعه نیاز‌های فراگیران را تحت تأثیر قرار داده است. دانش پیش نیاز برای کودک دبستانی قرن بیست و یکم، در ایران با کودک مشابه در دو دهه قبل فاصله بسیار زیادی دارد. تغییرات وسیع، اجتماعی، توسعه منابع اطلاع رسانی و یافته‌‌های جدید پژوهشی درباره چگونگی یادگیری کودک حوزه برنامه ریزی درسی نظام‌‌های اجتماعی و علوم، ریاضی، سطح مطالبات عمومی‌نسبت به برنامه‌‌های درسی را بالاتر برده است.   ضرورت انجام مطالعه توسعه دانش و ارتباطات در جامعه ‌هایی با زیر ساخت‌های تکنولوژیک، ضرورت دسترسی به آموزش‌های با کیفیت مطلوب را برای همگان ایجاد کرده است. اطمینان پیدا کردن از کیفیت مطلوب آموزش‌های ارائه شده از طریق ارزشیابی برون داده‌‌های آموزشی بستری مناسب برای معرفی طرح ‌های پژوهشی در حال اجرا سرمایه گذاری‌های بومی‌و جهانی جهت تغییر ساختار‌های آموزشی فراهم می‌کند. همچنین با توجه به سرعت روزافزون تکنولوژی منافع حاصل از این سرعت نصیب کشور‌هایی می‌شود که با نوسازی و بهینه کردن اقدمات تربیتی خود را با دنیای جدید و سرعت آن وفق داده و در رشد و توسعه علمی‌آن سهیم می‌شوند.   سوابق تحقیقات و مطالعات انجام شده در داخل کشور حضور جمهوری اسلامی‌ایران در سومین مطالعه بین المللی ریاضیات و علوم (تیمز)، فرصت مناسبی برای جامعه آموزشی ایران ایجاد کرد تا از یک منظر جهانی به بررسی وضعیت موجود آموزش ریاضیات و علوم در ایران توجه شود. متوسط رشد در دو پایه همجوار سوم و چهارم ابتدایی و دو پایه همجوار هفتم و هشتم (دوم) و سوم (راهنمایی در کشور‌های مورد مطالعه به ترتیب ۵۹ و ۳۰ نمره است در مقیاس میانگین ۵۰۰ و انحراف معیار (۱۰۰) اگر تفاوت عملکرد دانش آموزان ایران و دیگر کشورها در پایه سوم راهنمایی (۸۴) نمره را بر میزان رشد سالانه یعنی ۳۰ نمره تقسیم کنیم نسبت ۲/۸ نشان دهنده مدت زمان عقب ماندگی در آموزش میباشد در پایه چهارم دبستان نسبت تفاوت عملکرد دو جامعه برابر ۷ سال است تک نگاشت، ۱۳ پژوهشکده تعلیم و تربیت، ۱۳۷۶)   سوابق تحقیقات و مطالعات انجام شده در خارج از کشور همانطور که قبلاً اشاره شد انجام تحقیق ملی در کشور‌های مختلف به منظور شناختن وضعیت موجود آموزش ریاضی و تعیین ضرورتها و ترسیم افقی که حرکت به سمت آن امکان پذیر باشد؛ اتفاق افتاده است. نکته قابل توجه آن است که با وجود تفاوت‌های چشمگیری که در جوامع مختلف وجود دارد، نتایج تحقیقات انجام شده همگرایی زیادی با یکدیگر دارند در این بخش به چند گزارش انجام شده در سطوح ملی که تأثیرات جهانی چشمگیری داشته اند، اشاره می‌شود.   ریاضی به حساب می‌آید (گزارش کاکروفت) در این گزارش که در سال ۱۹۸۱ در انگلستان منتشر شد یکی از مهمترین ابعاد آموزش ریاضی تدریس ریاضی محسوب شده بود و تدریس ریاضی در مدرسه در پرتو نیاز‌های ریاضی دانش آموزان در آینده در نظر گرفته شده است.   همه کس به حساب می‌آید در این گزارش (۱۹۸۹) که در ایالات متحده انجام شد چند هدف عمده ملی در رابطه با آموزش ریاضی بیان شده بود که مهم ترین آنها عبارت بود از تهیه استاندارد‌های جدید برای ریاضی مدرسه ای   ب- مطالعه وضعیت خواندن و نارساخوانی در دانش آموزان یک زبانه و دو زبانه دبستانی   مجری: دانشگاه تهران، دانشکده علوم تربیتی پژوهشگر: دکتر رضا کرمی‌نوری ناظر: دکتر حسن پاشا شریفی سفارش دهنده: مؤسسه پژوهشی برنامه ریزی درسی و نوآوری‌های آموزشی تاریخ شروع طرح: ۱۳۷۹   مقدمه زبان بر محور لغات ساخته میشود و مجموعه لغاتی را که یک شخص دار است واژگان وی می‌نامند (داکرل، ۱۳۷۶) وجود لغات بسیار ضروری است و بدون وجود آنها گویندگان زبان قادر به برقراری ارتباط نخواهند بود زیرا لغات ابزار زبانی اولیه برای انتقال معناها هستند. یادگیری واژه ها یکی از بخش‌های اصلی یادگیری زبان است و یادگیری نحو ساختواره یا واج شناسی به آن وابسته می.باشد. تعداد لغاتی که یک کودک دو ساله تولید میکند ممکن است از ۵۰ تا ۵۰۰ یا ۶۰۰ کلمه متفاوت باشد. چنین تخمین زده شده است که کودکان از این سن به بعد بطور یکنواخت روزی ده واژه به دامنه لغات خود می‌افزایند به طوری که در شش سالگی واژگان آنها به ۱۴۰۰۰ می‌رسد (تلمین، ۱۹۵۷؛ کری، ۱۹۷۸)، و پس از آن تا ۱۷ سالگی بر آن می‌افزاید فلچر (۱۹۹۶) البته دامنه معلومات واژگانی کودکان تابع تفاوت‌های فردی و محیط‌های تربیتی آنان است و بر این اساس دامنه واژگانی فرد می‌تواند متفاوت باشد. تعریف مسأله مطالعات انجام شده نشان داده اند که کودکان بیش از بزرگسالان برای تولید واژه ها و کلمات به وجود نشانه ها و سرنخ ها نیازمندند و یادآوری آزاد برای آنها دشوارتر است. مطالعات نشان می‌دهند که این نشانه ها یادآوری کودکان را بیش از بزرگسالان تسهیل می‌نماید پارکین، ۱۹۹۳). همان طور که لزاک (۱۹۹۵) مطرح میکند میتوان فراوانی کلمات را از متداولترین راه ‌های آن که عبارت از فراوانی کلمات با استفاده از نشانه ‌هایی نظیر حروف اولیه و طبقه ها باشد بیابیم. در این پژوهش همانند مطالعه بنتون و همکاران (۱۹۷۶) و (۱۹۸۳) حروف معینی (۹) حرف با بسامد‌های بالا متوسط و پایین بر مبنای فرهنگ‌های (فارسی) در مدت زمان معینی (۳) (دقیقه) به کودکان دانش آموز ارائه می‌شود تا با استفاده از این حروف در اول کلمات تا آن جا که میتوانند و به هر ترتیبی که می‌خواهند واژه بسازند. همچنین همانند مطالعات باتیگ و مونتاگو (۱۹۶۹) و نیلسون (۱۹۷۳) تعدادی نام طبقه در این پژوهش ۳۲ طبقه مورد استفاده قرار گرفته است که نسبت به دو مطالعه خارجی مشابه طبقات کمتری مورد استفاده قرار گرفته است زیرا اولاً مطالعات خارجی در فرهنگ‌های ایرانی رایج نیست و ثانیاً این مطالعات برای سطوح دانشگاهی و دبیرستانی مورد استفاده قرار گرفته است در حالی که مطالعه حاضر برای کودکان دبستانی میباشد   هدف تحقیق دست یابی به تفاوت‌های خواندن و نارساخوانی دانش آموزان یک زبانه و دو زبانه (دختر و پسر). دست یابی به میزان هماهنگی و همبستگی بین کلمات در گروه‌‌های چهارگانه   سؤالات پژوهش فراوانی و سیالی کلمات فارسی با استفاده از نشانه ‌های ادراکی و معانی) در مورد دانش آموزان فارسی زبان به عنوان زبان رسمی‌آموزش و پرورش) دبستانی چگونه است؟ بین دانش آموزان دو زبانه ترک - فارسی و کرد - (فارسی) و یک زبانه (فارس) از نظر فراوانی و سیالی کلمات چه تفاوتی وجود دارد؟ بین دانش آموزان دختر و پسر دوزبانه ترک - فارسی و کرد - فارسی از نظر فراوانی و سیالی کلمات فارسی چه تفاوتی وجود دارد؟ بین فراوانی کتاب‌های درسی (فارسی) ابتدایی و کتاب‌های غیر درسی کودکان و واژه ‌های تولید شده توسط خود دانش آموزان تا چه اندازه هماهنگی و همخوانی وجود دارد؟ بین دانش آموزان در پایه ‌های تحصیلی مختلف اول تا پنجم از نظر فراوانی و سیالی کلمات چه تفاوتی وجود دارد؟   روش اجرای پژوهش جامعه مورد مطالعه کلیه کودکان دبستانی شهر‌های تهران تبریز و سنندج میباشند. نمونه مورد مطالعه به روش تصادفی و طبقه ای از میان دانش آموزان این سه شهر انتخاب می‌شوند. جامعه دانش آموزان ابتدایی شهر تبریز تعداد ۶۹۲۸۵ نفر دختر و ۷۵۲۶۶ پسر در ۵ منطقه آموزش و پرورش و جامعه دانش آموزان ابتدایی شهر تهران ۲۷۷۱۸۷ نفر دختر و ۲۹۱۳۵۹ نفر پسر در ۱۹ منطقه آموزش و پرورش میباشد بر اساس جدول تعیین نمونه مورگان چون حجم جامعه در هر دو شهر بیش از ۱۰۰۰۰۰ نفر است لذا حجم نمونه برای هر یک ۳۸۴ نفر برآورد شده است. در مورد شهر سنندج نیز که تعداد دانش آموزان دختر ۲۰۷۳۳ و تعداد دانش آموزان پسر ۲۲۷۶۲ نفر در ۲ منطقه آموزش و پرورش میباشد مجموعاً ۲۰۰ دانش آموز انتخاب شد.   ابزار اندازه گیری در این پژوهش برای اندازه گیری فراوانی و سیالی کلمات دانش آموزان از چهار آزمون کلمه سازی با نشانه حروف کلمه سازی با نشانه‌‌های معانی جمله سازی با نشانه کلمه و مقیاس درجه بندی آشنایی با کلمات (familiarity rating) استفاده خواهد شد آزمون کلمه سازی با نشانه ‌های معانی تعداد ۳۲ نام طبقه به صورت جداگانه و هر کدام به مدت ۳ دقیقه به دانش آموزان ارائه میشود. آزمون جمله سازی با نشانه کلمه با نمونه گیری از میان کلماتی که با آزمون‌های اول و دوم کلمه سازی با نشانه ‌های ادراکی و معانی به دست آمده تعدادی کلمه با بسامد‌های بالا، متوسط و پایین انتخاب شده است و به عنوان نشانه به آزمودنی ها ارائه می‌شود. 4- آزمون مقیاس درجه بندی آشنایی با کلمات با استفاده از کلماتی که در آزمون‌های سه گانه فوق به دست آمده است فهرستی از کلمات نمونه گیری میشود. این فهرست به آزمودنی ها ارائه می‌شود و از آنها خواسته میشود تا میزان آشنایی و کاربرد هر کلمه را در فعالیت‌های روزانه خود با یک مقیاس ۳ درجه ای، زیاد متوسط کم مشخص سازد.