فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پس از انقلاب هوش مصنوعی که موجب تحولی بنیادین در ابعاد مختلف امنیت ملی شد، «انقلاب ژنومیک» نیز در پیوند با پیشرفت‌های هوش مصنوعی و شکل‌گیری پلتفرم «سلامت عمومی دقیق»، به‌عنوان مرحلۀ بعدی این دگرگونی پارادایمی مطرح می‌شود. سلامت عمومی دقیق به معنای بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای پیشگیری هدفمند از بیماری‌ها و ارتقای سلامت از طریق سنجش دقیق عوامل بیماری‌زا، شرایط محیطی، رفتارها و آسیب‌پذیری‌های جمعیتی است؛ مفهومی که البته فراتر از حوزۀ سلامت، بر امنیت نیز اثرگذار خواهد بود . مقالۀ حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی و با روش اسنادی، ضمن توصیف پلتفرم سلامت عمومی دقیق، به بررسی نقش آن در ایجاد تحولی اساسی در نحوۀ جمع‌آوری اطلاعات ژنومیک می‏پردازد و نتایج آن را در امنیت ملی واکاوی می‏کند. ازاین‏رو، پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که چگونه به‌واسطۀ تحقق پلتفرم سلامت عمومی دقیق، بدن انسان به حوزۀ جدید جنگ‌ورزی بدل شده و ژنومیک، مرجع جدید امنیت ملی خواهد بود. در چنین شرایطی، جنگ‌های زیستی از حملات محدود به مدل غالب جنگ‌ها تبدیل شده و نقطۀ صفرِ این تقابل‏ها نزدیک خواهد بود. درنهایت، در این پارادایم نوین، نوعی «نظم ژنومیک» ایجاد و محور امنیت و قدرت از سطح فرد و دولت به «ژنوم» منتقل می‌شود؛ به‏گونه‏ای که انسان در قالب داده‌های زیستی بازتعریف شده و حفاظت از داده‌های ژنومیک، معادل صیانت از امنیت ملی تلقی می‌شود . در پایان، با بررسی شرایط کشور ایران، لزوم توجه به این تحولات جهانی و تدوین هندسه نوین امنیت ملی بررسی خواهد شد.