تراژدی رقابت قدرت‌های فضایی و اهمیت سیاست فضا در قرن بیست‌ویکم

نویسندگان

1 دانش آموخته دکترای روابط بین‌الملل، پژوهشگر و مدرس دانشگاه

doi
چکیده

بیش از نیم قرن است که فضای ماورای جو صحنه فعالیت‌های دولت‌های مختلف شده است. در جنگ سرد، اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده در فهرست بلندبالای صحنه‌های رقابت، به فضای ماورای جو نیز علاقه نشان داده و سعی در پیشی گرفتن از یک دیگر بودند. این فعالیت‌ها به تدریج مورد توجه دیگر قدرت‌های بزرگ نیز قرار گرفته و نوعی تکثیر فعالیت‌های فضایی به ویژه در بعد نظامی را در چند دهه اخیر شاهد بوده‌ایم. به‌رغم وجود رژیم نوپای حقوق فضا و وجود برخی محدودیت‌ها پیشاروی فعالیت‌های نظامی، رقابت در فضا به ویژه در شکل نظامی آن روز به روز گسترده‌تر، حادتر و پیچیده‌تر گشته و جایگاه مهمی را در سیاست بین‌الملل به خود اختصاص می‌دهد. فناوری‌های فضا پایه به طور چشم‌گیری بر طرح‌ها، برنامه‌ها، استراتژی‌ها و تاکتیک‌های نظامی و نبرد تأثیر گذاشته و در قرن بیست‌ویکم به شاخص مهم در ارزیابی و سنجش قدرت ملی کشورها تبدیل می‌شود. نظامی شدن هر چه بیشتر فضا و تشدید مسابقه فضایی بین قدرت‌های فضایی واقعیتی است که نمی‌توان از آن به سادگی عبور کرد. در این مقاله سعی می‌شود در قالب بحث سیاست فضا، این رقابت بین‌المللی به تصویر کشیده شود.