فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فساد اقتصادی پدیده ‌ ای است که جایگاه مهمی در ادبیات سیاسی و اقتصادی یافته است و دولت‌‌های گوناگون همواره وعده‌‌ کاهش آن را در دستور کار قرار می‌‌دهند. این پدیده برای عموم جامعه نیز همواره حساسیت‌‌برانگیز بوده تا جایی که وقوع مصادیق آن، نشانه بی‌‌کفایتی در مدیریت خوانده می‌‌شود و خشم عمومی را دامن می‌زند؛ از این‌‌رو همواره سیاست‌‌گذاران در پی شناسایی عوامل مؤثر بر شکل‌‌گیری این پدیده بوده‌‌اند تا با تدابیر پیشگیرانه، از شکل‌‌گیری فساد و رسوایی اقتصادی جلوگیری کنند. نگرش به پرونده‎‌های فساد نشان می‌دهد که شرکت‌‌های شبه‌‌دولتی به دلیل ماهیت دوگانه دولتی- خصوصی خود، نقاط تاریکی را برای وقوع فساد فراهم می‌‌کنند. این پژوهش با آگاهی به نقش پررنگ شرکت‌‌های شبه‌‌دولتی در تکوین فسادهای اقتصادی به دنبال پاسخ به این پرسش است که در ساختار این شرکت‌ها چه نواقصی وجود دارد که موجب شکل‌‌گیری فسادهای اقتصادی می‌‌شود. پاسخ به این سوال، منجر به نفوذ به عمق پدیده فساد با نگاهی جزئی‌‌نگر و عمل‌گرا می‌‌شود و بینشی دقیق‌‌تر را برای متولیان پیشگیری از فساد فراهم می‌‌کند. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و بر اساس روش تحلیل مضمون متن 20 پرونده و هشت مصاحبه به دنبال کشف و شناسایی الگوها و مضامین از دل تجربیات زیسته مدیران شرکت‌‌های شبه‌‌دولتی و پرونده فساد مربوط به آن‌‌هاست. یافته‌ها نشان می‌دهند که حاکمیت شرکتی ضعیف، فرهنگ سازمانی مخرب و نظارت معیوب سه عامل و بستر اصلی برای وقوع فساد در شرکت‌های شبه‌دولتی است.