فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دکترین «مسئولیت حمایت» یکی از هنجارهای جدید بین‌المللی است که بر اساس آن هر دولتی در «حمایت» از شهروندان خود در برابر جنایات جنگی، نسل‌کشی، پاکسازی نژادی و جنایات علیه بشریت «مسئولیت» دارد و اگر دولتی قادر به انجام این تعهدات نباشد، جامعه بین‌المللی این مسئولیت را عهده‌دار خواهد شد. این دکترین در جریان تسری خیزش‌های مردمی علیه رژیم‌های دیکتاتوری شمال آفریقا به کشور لیبی و به دنبال واکنش خشونت‌بار حکومت قذافی و سرکوب شدید معترضان این کشور، برای نخستین بار توسط شورای امنیت در حمایت از جمعیت غیرنظامی لیبی مورد استناد قرار گرفت. این امر به دنبال واکنش گسترده ومؤثر سازمان‌های منطقه‌ای و نهادهای بین‌المللی رخ داد. هدف این مقاله بررسی ویژگی‌های دکترین مسئولیت حمایت و چگونگی کاربرد آن در قضیه لیبی و ارزیابی چالش‌ها و دستاوردهای ناشی از آن است. به ویژه آنکه ویژگی‌های کاربرد دکترین مسئولیت حمایت در قضیه لیبی به خصوص ایفای نقش گسترده سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای موجب «مشروعیت» بخشی به اقدامات شورای امنیت و زمینه‌ساز تثبیت هر چه بیشتر این هنجار و تبدیل شدن آن به مبنایی برای اقدامات مشابه در آینده گردیده است.