فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیاست خارجی مجموعه‌ای است از هدف‌ها، جهت‌گیری‌ها و ابزارهایی که یک کشور برای دسترسی به منافع ملی در برابر دیگر کشورها، به کارمی‌گیرد. هدف سیاست خارجی عبارت از فراهم آوردن امنیت است؛ و منظور از آن، طیفی است مشتمل بر وحدت سرزمینی تا توسعه اقتصادی. در سیاست خارجی چهار عامل اصلی وجود دارد: شناخت محیط بین‌المللی، فراهم‌سازی استراتژی حافظ منافع ملی، طراحی تاکتیک‌ها برای پیاده‌سازی استراتژی، و سازماندهی دیپلمات‌ها برای پیاده‌سازی تاکتیک‌ها. تدوین و اجرای سیاست خارجی به شرایط داخلی، فشارهای خارجی، نوع برداشت زمامداران از سیاست خارجی سایر کشورها، فهم وقایع جهانی، برداشت ذهنی کارگزاران تصمیم‌گیر از محیط پیرامونی، و دستگاه دیپلماسی کارآمد، بستگی دارد. فرایندهای تاریخ سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، هم مشتمل بر عناصر نمودگر تداوم است، که نشانه‌ای است از ویژگی پیوست‌مندانه سیاست خارجی ایران انقلابی؛ و هم، واجد عناصر نمایان‌گر تغییر است، که به خودی خود، علامت پذیرفتن مصلحت‌سنجی‌های زمانه به شمار می‌آید. نگارنده، با تکیه بر درون مایه پنجمین برنامه پنج ساله توسعه (1394/1390) مصوب دی ماه1389، تلاش می‌کند نشان دهد که سیاست خارجی ایران، در حال تغییر چهره است.