بررسی نقش یک دوره تمرین شنا به همراه مصرف مکمل ترکیبی در رت‌های پیر مبتلا به کبد چرب بر میزان بیان ژن‏های BIP، CHOP، Cox 18، Oxa1 و غلظت Col3A1

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

2 گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

3 گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

4 گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

doi
10.22034/spmi.2026.547551.2786
چکیده

بیماری کبد چرب غیرالکلی (MASLD) یکی از چالش‌های مهم سلامت عمومی است که شیوع آن با افزایش سن بیشتر می‌شود. تغییرات فیزیولوژیکی ناشی از پیری مانند کاهش عملکرد کبد، افزایش استرس اکسیداتیو و اختلال در متابولیسم چربی، زمینه‌ساز بروز این بیماری هستند. شواهد نشان می‌دهد که فعالیت بدنی منظم و مصرف مکمل‌های آنتی‌اکسیدانی می‌توانند در پیشگیری و کنترل MASLD مؤثر باشند. هدف این پژوهش، بررسی اثر یک دوره تمرین شنا با شدت متوسط همراه با مصرف مکمل ترکیبی سیلیمارین و ویتامین C بر بیان ژن‌های مرتبط با استرس سلولی BIP و CHOP، عملکرد میتوکندری Cox18 و Oxa1 و شاخص فیبروز بافتی (Col3A1) در موش‌های نر ویستار پیر مبتلا به MASLD بود. در این مطالعه تجربی، ۲۵ موش ۱۴ تا ۱۶ ماهه به پنج گروه (کنترل سالم، کنترل بیمار، تمرین شنا، مکمل، و تمرین شنا+مکمل) تقسیم شدند. تمرین شنا به‌مدت ۸ هفته، ۵ جلسه در هفته (۳۰ تا ۶۰ دقیقه، ۶۰–۷۰٪ ظرفیت بیشینه) و گاواژ روزانه مکمل (سیلیمارین ۱۰۰ و ویتامین C ۵۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن) انجام شد. بیان ژن‌ها با روش Real-Time PCR و غلظت Col3A1 با آزمون ELISA اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد تمرین شنا همراه با مکمل موجب کاهش معنی‌دار بیان ژن‌های BIP و CHOP، افزایش بیان Cox18 و Oxa1 و کاهش سطح Col3A1 نسبت به گروه بیمار شد. بنابراین، مداخله‌ی ترکیبی تمرین و مکمل آنتی‌اکسیدانی می‌تواند به‌عنوان راهکاری غیردارویی مؤثر برای کاهش استرس سلولی، بهبود عملکرد میتوکندری و پیشگیری از فیبروز کبدی در دوران پیری مطرح شود.