بررسی مبنا و شرایط اعمال صلاحیت دادگاه‌های داخلی کشورها رسیدگی به جنایات جنگی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

درست است که دیوان بین‌المللی کیفری براساس بند 1 ماده 5 اساسنامه خود، صلاحیت رسیدگی به جنایات جنگی را دارد، اما صلاحیت این دیوان، یک صلاحیت تکمیلی است و صلاحیت اولیه و اصلی، مخصوص دادگاه‌های داخلی کشورهاست. دادگاه‌های داخلی کشورها برای رسیدگی به جنایات جنگی حسب اینکه جرم در قلمرو آنها اتفاق افتاده یا مرتکب یا قربانی از اتباع آنها باشند یا خیر، از اصول صلاحیتی متفاوتی مانند صلاحیت سرزمینی، شخصی و جهانی برخوردارند. محدودیت‌های سنتی ماهیتی و شکلی هم امروزه وجود ندارد. معیارهای تحقق مخاصمات مسلحانه داخلی، که جنایت جنگی در بستر آن قابل تحقق است، امروزه فراتر از معیارهای پروتکل الحاقی دوم بوده و از همان معیارهای موجود در رویه قضایی بین‌المللی و مقررات اساسنامه دیوان متابعت می‌کند. عدم الحاق دولت‌ها به کنوانسیون‌های چهارگانه و پروتکل‌های الحاقی و نیز عدم جرم‌انگاری مستقل جنایات جنگی در حقوق داخلی کشورها هم مانع رسیدگی دادگاه های داخلی نیست.