مشارکت مستقیم غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه

نویسندگان

1 دانشجو دکتری حقوق‌بین‌الملل و مدرس دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم وتحقیقات آذربایجان غربی

doi
چکیده

یکی از چالش‌های کنونی در حوزه حقوق بشردوستانه، پدیده شایع مشارکت مستقیم غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه است. حقوق بشردوستانه به موضوع مشارکت مستقیم غیرنظامیان در نبردها اشاره می‌کند، اما تعریفی از آن ارائه نمی‌کند. در نوشتار حاضر، به منظور رفع این خلاء حقوقی بین‌المللی با طرح پرسش محوری «ماهیت و آثار حقوقی شرکت مستقیم غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه چیست؟»، از طرفی به واکاوی بایسته‌ها و عناصر سازنده تعریف مشارکت مستقیم، رابطه علیت و رابطه خصمانه حاکم بر مشارکت مستقیم، مصادیق مشارکت مستقیم و تفسیر موسع آن و از طرف دیگر به بررسی اعمال حقوق بشر و اصول بنیادین بشردوستانه بر مشارکت مستقیم و حمایت های حقوقی قابل سلب و غیرقابل سلب از غیرنظامیان شرکت‌کننده در مخاصمه پرداخته و به این نتیجه می‌رسیم که در زمان مخاصمه مسلحانه، مشارکتی مستقیم تلقی می‌شود که فرد غیرنظامی به قصد صدمه به پرسنل و تجهیزات دشمن مرتکب اعمال خصمانه شده باشد و یا در شرف ارتکاب چنین اعمالی باشد. چنین مشارکتی منجر به از بین رفتن مصونیت و محاکمه فرد شرکت کننده می‌شود.